~ 338 — 



de omwentelings-as der aarde verwijderd zijn. De top van een' 

 hoogen toren heeft alzoo eene eenigzins snellere beweging, van het 

 oosten naar het westen , dan zijn voet , en een ligchaam van dien 

 top nedergelaten , dat noodwendig in de zijdelingsche beweging van 

 dien top moest deelen en deze gedurende zijnen val moest behou- 

 den, zal niet, gelijk tycho meende, zeer ver ten westen, maar 

 een weinig ten oosten van den voet des torens, of liever van het 

 voetpunt der loodlijn, uit het punt van waar het ligchaam viel, 

 nedergelaten, den grond bereiken. Zelfs de hoogste toren is echter 

 zeer klein met betrekking tot de grootte der aarde en den afstand, 

 waarop hij van de as der aarde verwijderd is. Het verschil tus- 

 schen de zijdelingsche snelheden van zijnen top en zijnen voet, 

 kan daarom niet dan uiterst gering wezen en het liet zich reeds 

 dadelijk aanzien, dat die afwijking der iiedervallende ligchamen 

 zich niet dan door de fijnste proefnemingen zoude verraden. Op 

 het einde des jaars 1679 maakte newton de Koninklijke Maat- 

 schappij te Londen met deze zijne beschouwingen bekend, en hoe- 

 zeer zij aan de beweging der aarde niet twijfelde of twijfelen kon , 

 hechtte zij toch aan een regtstreeksch bewijs voor die beweging 

 eene zoo hooge waarde, dat zij haren secretaris, den beroemden 

 HOOK, de taak opdroeg, om met nedervallende kogels proeven te 

 nemen. Newton had zich ook beijverd om de beweging, die een 

 nedervallend ligchaam onder de wenteling der aarde moest aannemen, 

 met juistheid te bepalen , en geraakte daarover met hook in een 

 wetenschappelijk geschil , waaruit veel licht is opgegaan , en dat 

 het zijne tot de ontdekking der algemeene aantrekkingskracht heeft 

 bijgedragen. De volledige oplossing van het schijnbaar zoo eenvou- 

 dig vraagstuk, dat newton zich voorstelde, ging toen nog de 

 kracht der wiskunde te boven, maar omtrent het uiterst gering 

 bedrag der afwijking behoefde men toch niet in het onzekere om 

 te dooien. De proefnemingen van hook mislukten geheel en al , 

 want de minste onvoorzigtigheid bij het loslaten en het minste 

 luchtstroorapje deelde de kogels eene veel grootere zijdelingsche 

 afwijking mede, dan de beweging der aarde. De kogels vielen in 

 allerlei rigtingen rondom het voetpunt van het paslood neder, en 



