— 343 — 



overtuigen en foucatji-t gaf tevens een verslag van proefnemingen 

 met lange slingers, door welke hem de wenteling der aarde om 

 hare as inderdaad aanschouwelijk was gemaakt geworden. Reeds 

 GALILEI had de beweging van schommelende slingers beoefend. In 

 eene veel hoogere volkomenheid geschiedde dit door onzen land- 

 genoot CHRISTIAAN HUIJ6ENS, die, dooT de slingers aan de uur- 

 werken toe te voegen , zoo wel de sterrekunde als het maatschappelijk 

 leven onberekenbare diensten heeft bewezen. Vooral na de ontdek- 

 king van de algemeene aantrekkingskracht, liad de beweging der 

 slingers tot schoone bespiegelingen aanleiding gegeven, daar zij 

 het uitstekendst middel was, om het vermogen van die kracht te 

 meten. Men had, uit talrijke proefnemingen met den slinger, aan 

 verschillende punten op de oppervlakte der ar.rde volbragt, de ge- 

 daante der aarde afgeleid; men had in de uitkomsten dier proef- 

 nemingen een treffend, maar vrij zamengesteld , bewijs, voor de 

 beweging der aarde aangewezen; men had, vooral in deze eeuw, 

 de kracht der wiskunde uitgeput, om den invloed te bepalen dien 

 storingen van verschillenden aard op de beweging van den slinger 

 moesten uitoefenen, maar in weerwil van dit alles, was het hoogst 

 eenvoudig bewijs voor de wenteling der aarde, dat uit de beweging 

 van den slinger kan worden afgeleid, door iedereen onopgemerkt 

 gebleven. 



Om den aard van het bewijs voor de wenteling der aarde, door 

 FOUCAULT in de schommelingen van den slinger gevonden, voor 

 iedereen verstaanbaar te kunnen maken, moet ik mij eene korte 

 beschouwing van de beweging eens slingers veroorloven. Wanneer 

 men eenen draad, met het eene uiteinde, aan een gewigt bevestigt, 

 en, met het andere uiteinde, aan een vast punt ophangt, zoodat 

 het gewigt vrijelijk om dat punt kan heen en weder schom- 

 melen, zoo verkrijgt men eenen toestel, die in het algemeen den 

 naam van slinger draagt en die nader komen zal tot hetgeen de 

 wis- en natuurkundigen een' enJcelvoudigen slinger noemen , naar 

 mate de draad dunner en ligter, en het gewigt kleiner en zwaar- 

 der is. Een slinger is een paslood in beweging, en een paslood is 

 een slinger in rust. Wij weten dat de aantrekkingskracht, die de 



