— 361 — 



altijd twijfelachtig zoude blijven , indien zij alleen door gyroskopen 

 of andere werktuigen van dien aard, kon worden bewezen; want 

 geven zij vlakken of lijnen, die, met meer kracht dan de schom- 

 melvlakte van eenen slinger, in haren stand trachten te blijven, 

 zij zijn ook aan den invloed van veel grootere storingen onder- 

 worpen. De as van eene draaijende schijf zal denzelfden stand be- 

 houden , indien die schijf volkomen gelijkslachtig is en volkomen 

 in haar zwaartepunt wordt ondersteund, terwijl zij bovendien , noch 

 door wrijving, noch door de lucht eenigen tegenstand heeft te on- 

 dervinden. Eene kleine fout in het evenwigt en een kleine tegen- 

 stand doet de as zich ligtelijk veel meer verplaatsen, dan de geheele 

 schijnbare verplaatsing, die een gevolg van de wenteling der aarde 

 wezen moet. Er is nog geen beoefenaar van den gyroskoop opge- 

 staan, zoo als de slinger dien in hansen heeft gevonden, maar 

 het laat zich toch voorzien, dat de beweging der aarde, in het 

 vervolg, niet veel meer dan nu aan dat werktuig zal te danken 

 hebben. Men zal sommige storingen leeren vereffenen, door de schijf 

 met hare as om te keeren en haar in verschillende rigtingen te 

 laten draaijen , maar men zal haar nimmer eene volkomen vrije 

 beweging kunnen geven. Men zal nimmer vooruit van de stand- 

 vastigheid der as overtuigd kunnen wezen , en zelfs niet den in- 

 vloed van alle storingen door berekening kunnen bepalen. De ver- 

 vaardiging van eenen gyroskoop, op welken iedereen inderdaad de 

 wenteling der aarde zal kunnen lezen, acht ik even zoo onmogelijk 

 als die van een perpetuum, mobile. 



Op grond van al het medegedeelde, meen ik te kunnen beweren, 

 dat, in weerwil van de ontdekking van foucault en de veelvul- 

 dige bespiegelingen die zij heeft uitgelokt, het eenvoudig, voor 

 iedereen overtuigend, proefondervindelijk bewijs voor de bewegino- 

 der aarde, naar hetwelk men zoo lang, als naar eene verborgene 

 goudmijn heeft gezocht, nog niet gevonden is. De sterrekunde 

 lijdt daarbij geene schade, want zij heeft veel eenvoudiger verschijn- 

 selen, als gevolgen van de beweging der aarde, aan den hemel 

 doen kennen, dan de natuurkunde op de aarde ontdekken kon. Zi] 

 behoeft gelukkiglijk noch vallende kogels, noch slingers, noch 2;^- 



