— :i72 - 



en aarde; — maar wanneer de natuurkenner van den tegenwoordigen 

 tijd u de overblijfselen toont van vroegere scheppingen , die thans 

 in den schoot der aarde bedolven liggen, en gij in uwe verbeelding, 

 maar altijd steunende op hetgeen eene naauwkeurige kennis van 

 bet tegenwoordig bestaande leert, deze gestalten wederom met leven 

 en beweging bezielt, zult gij dan de kobolden van vroegere eeuvien 

 terugwenschen ? Of, indien de sterrekundige u in eenen helderen 

 nacht op het talloos heir van hemelbollen wijst, die even zoovele 

 zonnen zijn, wier licht honderde, ja duizende jaren behoeft om tot 

 ons te komen, zult gij dan die voorstelling van de onmetelijke 

 uitgestrektheid des heelals willen verwisselen met die van een koe- 

 peldak, waartegen even zoovele lichtjes branden, die alleen dienen 

 om het duistere van den nacht op onze aarde te verminderen, al 

 ware daarmede ook de herinnering verbonden aan goden, halfgoden 

 enz., waarmede de mythologie den hemel bevolkte? 



Neen , hij , wiens hart koud blijft bij de aanschouwing van de 

 voortreffelijke orde en regelmaat, die in de gansche natuur heer- 

 schen , bij de heerlijke harmonie welke al het geschapene tot een 

 groot geheel verbindt, bij de oneindigheid in ruimte en in tijd, 

 welke zij verkondigt , — hij beschuldige niet de wetenschap , welke 

 hier en daar een tipje heeft opgeheven van den sluijer , die het 

 Isisbeeld bedekt, maar zich zelven, omdat hij onvoorbereid, of in 

 eenen ziekelijken toestand des geestes, den tempel is binnengetreden. 



Men heeft in den laatsten tijd er meermalen op gewezen, dat 

 de rigting onzer tegenwoordige beschaving eene eenzijdige is, dat 

 het streven naar stoffelijk voordeel, naar verfijning van zinnelijk 

 genot te veel op den voorgrond treedt, met verzaking van hoogere 

 en edeler genietingen, meer beantwoordende aan de verhevene be- 

 stemming des menschen. Men heeft de oorzaak daarvan ten deele 

 gezocht in het onderwijs, waardoor dit streven zoude bevorderd wor- 

 den, omdat verstand en gemoed daardoor niet op gelijkmatige wijze 

 ontwikkeld worden, maar aan de eischen van het eerste te zeer de 

 hoogste plaats wordt toegekend. Er is welligt waarheid in dit ver- 

 wijt. Doch indien dit werkelijk zoo mogt zijn, indien er een tegengif 

 noodig is, waardoor het zoo wenschelijk evenwigt hersteld wordt , dan 



