Maart fuly"iyxf. ij^ 



de [ftritus 7ntri Jtiki: of zoete geeft van zalperer 

 bereiden , kan die Heer (denk ik ten minften) 

 niet ontkennen, dat in die zoeten geeft van zal- 

 peter veel naphta en fwavelachtige delen zyn- 

 Want de voorloop van Brandewyn is by na ge- 

 heel niets anders , als fyne naphta , of een vuu- 

 rige enj brandende oliachtige geeft van het vee 

 der aarde. Echter bevinden wy, dat de zo ge- 

 naamde zoete geeft van zalpcte* , in alle hete 

 koortzen , hitzige gal , hete en als brandende 

 zode in de maag , en zelfs in gele gal-lopen, v 

 gal-brakingen, niet alleen de brand weg neemt, 

 en alles verkoelt , maar te gelyk is een van de 

 frtefentjh hulpmiddelen des waerelds. Waaruit 

 openbaar is , dat het verkoelen van de falpeter 

 geen bewys is , dat in de zelve niet zyn luchtige 

 en vlamvattende naphta-delen , of ook enige vette 

 fwavelachtigheid , dat in dii opzicht het zelfde 

 betekent. 



H' 



Maar om wederom van de rode dampen tfi 

 fpreken van de geeft des zalpeters, die zich ver- 

 tonen onder het aangrypen van het kwikzuiver, 

 gelyk als wy in de voorbereidinge van de fuble- 

 maat aangemerkt hebben , moeten wy in acht 

 nemen , dat de zal peter-geeft op de kwik gego- 

 ten zynde, onder deszeifs aangrypinge en opzie- 

 ding, behalven de rode dampen, een zeer grote 

 hette die zich aan het glas doed gewaar worden 

 voortgebragt word. Deze hette word veroor- 

 zaakt van de verwarde, en veelhoekige beweging 

 des vuur» dat in de ligchamen zynde ^ in zoda- 

 nig 



