14 ÉTUDES 
facultatibus principis excussis : propter hoc inducatur lex ff. de lib. agricolarum, lege : Si 
quis alimentatorum. Praeterea viri ecclesiastici ad impositionem non sunt obligandi, quia id 
possumus quod commode possumus ; sed si tantum onus impositum a domino rege subire 
tenerentur, nec incurrerent transgressionem juramenti, quia multis creditoribus tenentur 
religionis juramento quibus satisfacere non possent et lex dicit : Si dominus in perjurium 
incidit, quia dare non valeat quod juraverat, si vassallus eum sua pecunia liberare possit et 
non faciat, feodum amittere debet : et sicut vassallus tenetur domino, ita dominus vassallo. 
Rex ergo suos feodales saltem a vinculo juramenti, quo sunt constricti, sua pecunia libe- 
rare debet cum possit, aliter jura subjectionis amittere debet. Ad hoc indueuntur jura ff. 
de consilio et ob. si nepos xxii q. v. de for. competent, extra. nisi. Praeterea si ad dic- 
tam subventionem tenerentur sacerdotes et elerici, conferrentur caeteris hominibus dete- 
rioris conditionis, et sequeretur inexpugnabile viium quod sub rege christianissimo 
sacerdotes durius tractarentur quam sub rege Pharaone, sub quo, omnibus servituti sub- 
jectis, soli sacerdotes et eorum bona erant libertate donati, extra. de immunitate… Prae- 
terea, si talis exactio nova debeatur et posset fieri aliquo modo, nullatenus posset fieri 
summo pontilice inconsulto. Probatur lege quae dicit : Si adeo tenuis sit patria quod 
auxilio extraordinario indigeat, praeses provinciae, diligenter audiensutilitatem commune, 
referet principi auctoritate cujus auxilium extraordinarium debet ordinari, sic in rebus ec- 
clesiasticis nova exactio statuenda non est inconsullo summo pontifice, C. nova vectigalia 
institui non posse lege prima, extra. de immunitale ecclesiae; cod. adversus, ele. Si ad 
talem subventionem per angariam ecclesiae teneantur, pauperes erunt desolati. Praeterea 
eum munera quaedam sunt sordida, quaedam honesta, ab omni sordido immunis est eccle- 
sia. Honestorum quaedam sunt ordinaria, quaedam extraordinaria. Ad ordinaria munera 
ratione rerum vel patrimoniorum tenetur ecclesia. Ab istis nemo se excusat, C. a quibus 
muneribus vel praestationibus nemini liceat se excusare, lege secunda libro decimo. Alia 
autem personalia vocantur angaria vel parangaria, ad quae personae ecclesiasticae non 
tenentur nisi ad murorum vigilias, C. de episcopis et clericis, lege omnis qui. Ad extraor- 
dinaria, quaecumque sint illa, sive pertineant ad publicam utilitatem, sive pietatem vel 
voluntatem, non tenetur ecclesia, nisi auetoritate summi ponlifieis sint indicta, quia ista 
sunt supradicta, quae semper sunt prohibita nisi accedente principis voluntate, C. de super- 
indictis lege prima libro decimo, extra. de immunitate ecclesiarum, L. adversus. Quaedam 
tamen munera necessitatis et pietatis excipiunt legistae ad instructionem bonorum, re- 
demptionem captivorum, et dicunt quod ad hoc tenetur ecclesia. Haec tamen videntur 
immutata per capitulum xvi. q. i. Ab hiis omnibus subventio ecclesiis auctoritale regia 
imposita multum est aliena. Quibus rationibus et aliis, quas suppleat vestra paternilas reve- 
renda, petimus et supplicamus nos abbates, nostro et ecclesiae nostrae nomine, quatenus 
supplicetis magistratibus regis, cui semper fuit magnum studium unitatem apostolicae 
sedis et sanctarum Dei ecelesiarum eustodire, ul a tanto onere superinducto ecclesiis nos- 
tris desistat penitus et quiescat, nec nos ad id compellatis, sed totaliter desistatis, quia sine 
auétorilate et mandato summi pontificis, eujus sunt penitus bona nostra, monilioni et pe- 
titioni vestrae parere non possumus , nee debemus, nec eliam consentimus, imo, in quan- 
