non assentiri , debebit pronunciare factnm, et deinde legera in illud 

 factum applicare. Hinc patet, in judiciis criminalibus non solum conside- 

 randa esse quae pro veritate accusationis militant, verum etiam qutecum- 

 que istam veritatem imminuunt , illa ab accusatore, baec a defensore 

 prrcstanda , illa qune dicuntur probatio sensu stricliori, basc rcprobatio. 

 In bac igitur quaestione, ubi universe loquimur de fundamentis quibus 

 judex sententiam suam superstruat , nobis tam cle probatione quam de re- 

 probationc erit dicendum , et ita quidem ut primo loco de priori , se- 

 cundo de postenori tractemus , naturalem rerum ordinem secuti , secuu- 

 dum quem nemo se defendit, nisi qui accusatus jam est. 



§ 15. 

 ^4n cticm in reprobalione plena requiratur probatio. 



» Actor probat crimen, ait Maltbaeus (1), reus innocentiam : ille juris 

 » ordine et necessitate; bic, si factum neget, etiamsi nibil praestiterit , 

 » accusatore non probante, absolvitur." Quamdiu itaque reus in negando 

 versatur , qurcri non potesl, an plena ad eum absolvendum requiratur 

 probatio. Semper enim sufliciens probatio aderit, ut eum judex absolvat, 

 ubi non aderit sufiiciens, ut eum condemnet. Sed mox idem auctor pro- 

 sequitur : » sin reus conliteatur factum, caeterum jure factum defendat, 

 » idipsum probare debet. Probatio enim ei incumbit qui dicit, non qui 

 » negat" (2). Itaque si Milo in judicium abductus falelur se Clodium 

 occidisse, sed moderamine iuculpatae tutelae usum et ad repellendam vim 

 a Clodio sibi illatain, Milonis est probare Clodium sibi prius vim intulisse. 



Jam autem quasritur, an illa probatio debeat esse plena, quemadmodum 

 plena debuisset esse probatio cacdis, si de csede esset dubitatum. Et ve- 

 rius dicendum est, probationem minus plenam sive illum probabilitalis 

 gradum quem diximus medium, sufiicere. Quoniam enim ejus probabi- 



(i) De probalion. C. 1 , § i. 



(2) L. 2 et ai. D. de probalione L. 2, 8, 9 , 23 C. de probation. — L. 4 C. de edendo. — 

 At si exceptiouetn opponat aut jnre factum, exceptionem probare debet. L. 9 C. de except. L. 

 5, 12, 17, 18, § 1 et L. 19 , 11 D. de probation. ( Citatioues ex Matthaeo collectae ). 



