( 55) 



bus, a Quinctiliano in institntionibus oratoriis fuit adoptata , omnia 

 videlur complecti, et sine ullo dubio possum affirmare, nuliuni esse pro- 

 bandi medium quod non ad banc vel ad illam perlineat. Caeterum sub 

 testinioniorum appellatione conlinentur : testimonia a quolibet homine 

 verbis expressa; testimonia rei adversus se ipsum, sive confessiones; tes- 

 limonia eorum quos singularis scientiae laus commendat, sive peritorum 

 reiationes, et denique teslimonia scripta, quae iterum vel autlientica sunt, 

 vel privata, et a tertio quolibet, vel a reo ipso procedentia. Ipsa quoque 

 argumenta modo sumuntur ex iis quae plerumque ita fiunt, modo ex 

 iis quse nunquam aliter , et modo ex rebus modo ex personis descen- 

 dunt (1). Quae omnia universe comprebendit L. ult. C. de probat. dum 

 accusatoribus jubet eam rem in publicam notionem referre, quae munita 

 sit idoneis testibus , vel instructa apertissimis documentis, vel indiciis ad 

 probationem indubitatis et luce darioribus (2). 



(i) Paul depose qu'il a vu Jean poursuivre Jacques en le menacant. Jacqnes a ete tue, et le 

 couteau de Jean, couvert de sang, a ele trouve a cote du cadavre. Le temoignage de Paul est 

 uue preuve personnelle, le couteau est ce qu'on appelleunepreuve reelle. — Bentham L. i.ch.G. 



(2) Argumeutorum, testimoniorum et instrumenlorum vocahula admodum varia et diversa 

 significatione eliam apud veteres adhibebantur. Argumenlum Cicero ia topicis appellat omnem 

 rationem quae rei dubiae facit fidem; alibi ea tantum quse nos vocamus indicia. Testimonium 

 in § xtx topicorum dicitur omne quod ab aliqua re externa sumitur ad faciendam fidem; in 

 pluribus vero aliis locis per testimonia intelliguntur depositiones teslium verbis editas, exclusis 

 tabulis atque instrnmentis. Instrumentum vero ipsum saepissime adhibelur pro omniprobalioue 

 scripta. In L. autem i. C. de fide instrura. instrumentorum nomina ea omuia accipi dicuntur 

 quibus causa instrui potest; et ideo tam testimonia quam personae instrumentorum loco haberi. 

 Qua animadvertenda duxi, ne verborura confusio nos in errorem abduceret. 





