(7<0 



expressa censenda est. Non tamen id mihi volo, ut talis confessio semper et 

 stalim pro veritale habeatur. Fieri enim posse vidiraus, ut ab homine male- 

 sano, vel sihi infeslo, vel ambigue loquente procedat. Sed ea vitia quse, licet 

 rarissime, tamen aliquando confessionem falsam effieiunt, interrogationis 

 lucem non sustinent. Quapropter judex, anlequam confessionem ratam 

 liabeat, confitentem sedulo mterrogare debet, tum ut videat, an sana 

 mente fruatur, necne, tum vit, si quod dubium de eo quod confiteri in- 

 tendit superest , touatur , tum ut in facli circumstantias inquirat quas 

 confitens debuit cognoscere, et ex quibus ipse judicare possit, anne falso 

 de se confiteatur; et confessioni tunc demum plenae probationis vim tri- 

 buet , quum interrogatio ita erit instituta et eo deducta , ut confessio 

 ornni modo determinata, clara, circumstautiis munita, et a sciente, vo- 

 lente ac verborum vim plane intelligente edita videatur. 



§ 37. 

 De confessione judiciali interrogationibus elicita. 



Quamvis conscientiae vis per se aliquem impellere possit , ut crimen 

 suum coram judice vdtro fateatur, paucissima ejus confessionis exempla 

 in iudiciis criminalibus occurrunt , et omnium seculorum experientia 

 docet, scelestos plerumque cum animo scelera sua occultandi in judicium 

 venire. Attamen raro evenit ut illud consilium publice interrogatis feli- 

 citer cedat. Hinc conscientia acti, inde improvisis quaestionibus pressi , 

 et semet non minus quam judicem reformidantes , aut nihil, aut vana, 

 aut falsa respondent. Sed sive ad silentium, sive ad diverticula, sive ad 

 mendacia confugiant, suis ipsi conalibus in criminis suspicionem cadunt, 

 donec tandem , frustra tentatis omnibus viis et inhibendis conscientiae 

 stimulis impares, ea inviti fatentur , unde judex delicti certitudinem 

 consequitur. 



In hac tamen confessionis specie qua? interrogationibus elicitur, pecu- 

 liaris falsitatis causa cavenda est , quae ex ipsa interrogandi forma oritur, 

 quum videlicet interrogator spem , metum , vim , dolos vel quaslibet artes 



