( 7^ ) 



§ 38. 

 De confessione extrajudicali. 



Confessionem extra judicium factam confessioni judiciali multo infe- 

 riorem esse, ipsa ratio satis ostendit. Nam in confessione judiciali nihil 

 aliud examinandum est, quam an confitenti sit credendum , necne ; in con- 

 fessione extrajudiciali autem, antequam ad illam quaestionem veniatur, 

 heec primo solvenda est, anille qui confessus dicitur, revera confessus sit, 

 deinde an eodem modo atque animo fuerit confessus , quo eum confes- 

 sumesse referunt. Duo posteriora penitus quaerenda non esse, quum reus 

 confessionem extra judicium factam in judicio confirmat, non est quod 

 moneatur, quia tunc confessio vere judicialis habelur. Quare de eo tan- 

 tum casu loquor, ubi reus aut plane se confessum negat , aut se alio 

 animo confessum esse defendit. 



Si reus ea quae sibi afTinguntur, plane se confessum negat, aflirmantis 

 fides secundum principia quae circa testes in genere valent, examinanda 

 est , ipseque neganti opponendus , ut ex eorum altercationibus veritas 

 possit cognosci. Quod si enira aflirmantis fidem nulla suspicio corrumpit, 

 si testis et testimonium omnibus debitis requisitis instructa sunt , si ne- 

 ganti oppositus eum malee pervicaciae arguit, praesertim si duo testes 

 inter se consentientes adsunt, quorum numerum ad plenam probationem 

 efliciendam requiri vidimus , judex magnam inde vim ad instruendam 

 suam religionem assumet, quia reus difiitendo et obnitendo novum indi- 

 cium adversus se praestitit. 



Sin autem reus se confessum quidein fatetur, sed aliter quam in tes- 

 timonio est , vel cum animo a veritate alieno , propriam ipse confessionem 

 propter defectum unius vel alterius ex tribus causis quae tam ad con- 

 fessionis , quam ad testimonii veritatem in genere requiruntur, impugnare 

 poterit. Quapropter vel dicet, se dum ea verba pronunciaret, sui compo- 

 tem non fuisse , sive quod aliqua mentis insania laboraret , sive quod 

 ebrietate desiperet; vel ostendet sese veri dicendi voluntatem non ha- 

 buisse, sive quod non serio, sed jocandi, aut jactandi causa loqueretur 



