C 76 ) 



argumenta aliunde petita confirmata non sit; nec sine magna prudentia 

 jure Romano statutum est (1), ne reorum confessiones pro exploratis fa- 

 cinoribus haberentur, si nulla probatio cognoscentis religionem inslrueret. 

 Nam ex confessione nuda nondum certitudo moralis, sive illa probabi- 

 litas oritur, quam summam appellavimus, quia fieri potest, ut illi aliqua 

 falsitatis causa subsit , quae judicantis oculos etfugiat. 



TITULUS III. 



DE TABULIS ATQUE INSTRUMENTIS. 



§ 42. 

 De varia instrumentorum significatione. 



Ubi supra de diversis probationum speciebus actum est, per argumen- 

 tum diximus baud raro intelligi omne id quod rei dubios facit fidem, 

 quamvis propria ejus verbi significatio multo angustius sit restricta. Ita 

 quoque instrumenti vocabulum sensu latissimo acceptum secundum ipsius 

 Jurisconsulti Pauli verba in L. 1 , ff. de fide instrument. complectitur 

 omnia quibus causa instrui potest; et ideo tam testimonia quam 

 personas ; ita ut ad omnia universe probandi media extendatur, quae sive 

 ex rebus, sive ex personis procedunt. 



Sensu strictiori autem instrumenta vocantur omnes probationes quae 

 immediate ex rebus descendunt; sive mediate ad personas referenda siut, 

 sive non ; et sub ea rursus significatione comprehenduntur non solum 

 scripturae, sed omnia quibus delicta ad exitum producunlur, gladii, sica, 

 claves adulterinae , et reliqua lmjusmodi. 



Sensu strictissimo denique , qtio nunc illud vocabulum accipimus , 

 instrumenta ea probandi media defmimus , quse immediate ex rebus, 

 mediate ex personis procedunt , qua definitione evidenter significatur 

 omne scripturarum genus quod ad probandum aliquid confert, exclusis 



(1) I.. 1 , § 17, (T. de qnaest. 



