(8, ) 



§ 47- 

 De instrumentis quibusdam publica fide receptis. 



Ex prcemissis sequitur, confessiones , testimonia et indicia, quse sub 

 forma instrumentali in judicio producuntur, nihilo magis ad faciendam 

 fidem valere, quam si quolibet alio modo essent producla , ne si vel 

 maxime quidem de instrumenti auctore constiterit. Sed Iiecc regula quae 

 quoad instrumenta confessoria atque indiciaiia (ut eo verbo utar) uni- 

 verse valet, tamen quoad testimonialia in cerlis casibus certa lege de- 

 terminatis fallit. 



Quippe legislator, vel ut jura contractuum adversus inficiatorum frau- 

 des stabiliret , vel ne quoddam delictorum genus , quae remotis oculis 

 solent admitti , propter testium defectum impune evaderet , quosdam 

 magistratus pubhca auctorilate sepsit, quibus demandavit, ut de contrac- 

 libus coram se initis, vel de delictis istis coram se adrnissis solemnia 

 instrumenta immediate conficerent, quandocumque in judiciis plenam 

 fidem habitura; quae singularis fides partim eo nititur, quod jure prae- 

 sumuntur odio atque gratia immunes et sua auctoritate non abusuri , 

 quos respublica inter multos morum integritate commendabiles selegit, 

 partim quod graviores et periculosiores erga remp. obhgationes sustinent 

 quam reliqui cives (1). 



Et quemadmodum illa instrumenta privilegiata in duphcem finem 

 constituta sunt, ita quoque duplex eorum distinguitur genus: vel quae 

 a notariis ad stabiliendas privatorum voluntates coram se manifestatas 

 conficiuntur et confecta sub ipsorum custodia servantur, ut, quod semel 

 quis voluit, semper ex iis pateat (instrumenta authentica); vel ea quibus 

 politias ofliciales aliquid coram se gestum vel suis oculis subjectum so- 



(i) LorsejiTil s'agit destimer le degre de credulile qu'on doit attacher aux documeus ofrl- 

 ciels, il se presenle d'abord deux consideratious eu leur faveur : i° une responsabilite emiuentc 

 de la part de ceux qui les prepareut; 2° une impartialite presumee, c'est-a-dire qu'on les sup- 

 pose exempts des motifs seducteurs, de ces motifs d'inte'ret personnel qui peuvent egarer l'en- 

 tenderaent et la volonte. — Benth. 1" vn]. p. 274. 



11 



