(86) 



modo judici ita placuerit. Ipsa sunt verba articuli supra citati 154 Inslr. 

 crini. — Ex eo autem quod arliculus ille judicis arbitrio relinquit, utrum 

 velit probationem a reo oblatam admittere, an rejicere, multi et gravissimi 

 auctores quorum opinionem confirmavil curia cassationis per duo ju- 

 dicia alterum 17 Martii 1808, alterum 11 Maji 1810, esistimant tales 

 comrnentarios saltern in causis correctionalibus (nam ad criminales illud 

 nou pertinere omnes consentiunt) eorum quee continent plenam fidem 

 judici tamdiu facere debere, quamdiu a reo contrarium non sit proba- 

 tum, ita ut judex reum quem actorum commentarius maleGcii auctorem 

 babuit, innocentem babere non possit, si commentarii fides a reo per 

 contrariam probationem non sit destructa (1). Attamen, quod ad me atti- 

 net , sequi malo clarissimum Haus , qui docet istam fidem commentariis 

 ordinariis plane esse denegandam. Regula enim generalis est, ul judex 

 non solum criminalis, sed et correctionalis et politiae, sententiam suam non 

 nisi propria eaque intima convictione superstruat. Huic autem regulae in 

 illis tantum casibus derogari potest , in quibus legislator ei expresse dero- 

 gari vult. Jam vero nulla in lege id expressum invenimus, ut actorum 

 commentariis a quolibet politias ofiiciali confectis plena habeatur fides , 

 donec contrarii probatio fuerit subministrata. Neque illa legislatoris vo- 

 luntas deduci potest ex ambiguis articuli 154 verbis, per quem judici 

 licet probationem innocentias a reo oblatam pro lubitu repellere. Quamvis 

 enimmultum absit, ut illi juris dispositioni assentiar, quae judicis arbitrium 

 legi substituit , tamen ille articulus regulam supra enunciatam corrobo- 

 rarepotius quam infirmare videtur, dum statuit, judicem non solum sen- 

 tentiam suam propria eaque intima convictione superstruere posse , sed 

 ne alias quidem probationes exspectare debere, si religionem suam ex 

 ipso commentario satis instructam putet(2). Cui rationi accedit, quod nihil 

 odiosius sit, quam praesumptionem praesumptioni innocentiae contrariam 

 ex cujuslibet hominis testimonio conlra reum inducere , et quod odiosa 

 restringenda potius quam extendenda sint. 



(i) Hanc opinionem sustiuent Le Grav. , t. 1 , p. 217 et 217. — Bourguignon ad art. 154. 

 — Berriat, p. 98 et 99 apud Haus, § 397 citati. 



(2) Cl. Haus, § 397, ex cjuo argumenta mea hausi. 



