(8 9 ) 



Quid est indicium? Indicium est omne factum a quo per argumenta- 

 tiouem ad allerum factum concludimus , propter conjunctionem quae 

 inler lioc atque illud plerumque intercedit. Ppsterius ratione prioris vo- 

 catur factum principale; prius ratione posterioris dicitur accessorium. In 

 omni itaque probatione indirecta adsunt rursus duo facta, probandum 

 et probatorium , et in medio nexus quidam unde legitimatur ab uno 

 ad alterum conclusio. Sed quoniam rebns contingentibus mdla necessitas 

 inest, et quoniam ex eo quod factum aliquod cum alio facto saepe inve- 

 nimus conjunclum , non sequilur, eliam in prsesenti casu hoc cum dlo 

 conjunctum esse debere, inteiligitur, illam conclusionem nunquam nisi 

 meram probabililatem in se continere. 



His ita explicatis et praemissis, jam habemus rationem omnium voca- 

 bulorum quibus illa facta probatoria vulgo designant. Vocantur enim 

 indicia , quia factum, de quo quseitur, indicare videntur: circumstan- 

 tiai , quia factum probandum circumstant (1); prossumptiones , quia 

 praesumitur inde reum deliquisse , antequam ejus dehctum directe sit 

 cognitum; argumenta (sensu strictiori), quia ipsorum vis per argumen- 

 tationem eruitur. Jam quoque intelligitur , quale discrimen inter testi- 

 monia atque indicia intersit. Testimoniorum enim vis ex solita eorum 

 conjunctione cum veritate in abstracto considerata oritur ; indiciorum , 

 ex solita eorum conjunctione cum facto quod in quasslione versatur. 

 Credo Titio de aliqua re testanti, quia hominem in iisdem rerum cir- 

 cumstantiis versantem seepius vere testantem expertus sum. Si caedes 

 aliqua fuerit commissa, eum potius suspicabor qui fugam ceperit, quia 

 plerumque fuga cum conscientia, et conscientia cum scelere conjuncta est. 



(1) Les circonstances sout des faits places autour de quelque autre fait; cbaque fait pour 

 1'oujet du discours pouvant etre considere comme uu centre, tout autre fait peut elre cousidere 

 cotnme e^tant autour de celui-la. Benth. 1. 5, ch^ i. 



12 



