( "3) 



libertate dicta sunt, plus vel minus aequo videar institisse. Sed hos qui 

 ine in hac re diutius immorari vellent, meminisse precor, non hic esse 

 quaestionem de regulis quas judex in applicandis poenis , sed quas in 

 judicando facto debeat sequi ; illis vero qui me quaestionis nostras limites 

 jam escessisse putarent , respondeo, necesse me duxisse , ea quae ad 

 poenam decernendam prseter facti et auctoris cognitionem requiruutur , 

 exponere , ut pateret quid in singulis delictis accusatori et defensori 

 esset probandum , quid judici examinandum. Neque adhuc sententiam 

 meam satis explicatam existimo , et quaedam ea de re dicenda mibi 

 6upersunt , de qua singulares quasdam opiniones habere mibi videor. 



Nam in omni delictorum genere necessariam hanc pceuae cujuslibet 

 decernendae conditionem posui, ut facti auctor illud quod fecit, voluerit, 

 et quidem libere voluerit. Sed non in omnibus delictis ista sufficere 

 existimo. Delicta enim quoad interna requisita quae ipsorum auctores 

 noxios efficiunt , in tres omnino classes distinguenda reor , unam eorum 

 quae nuda et simplici voluntate, alteram quae voluntate simul et culpa, 

 tertiam quse voluntate et dolo conjunctis admittuntur. Scio hanc dis- 

 tinctionem in codice poenali non occurrere; sed tamcn eam verissimam 

 et tam ad justam poanarum applicationem, quam ad verum facti judicium 

 utilissimam duco. 



Facta quae ad primam delictorum classem pertinent , ea sunt quae in 

 se quidem spectata nullam juris laesionem continent , sed , quia damnum 

 ex ipsis plerumque oritur , generali praeventione sub pcena prohibentur, 

 adeo ut in illis puniendis, nullus habeatur respectus, an damnum propter 

 quod prohibitio est lata , revera produxerint , et proinde an ratio legis 

 in ipsa cadat, nec ne. Sic art.° 471 C. P. et L. 5, § 6 , ff. ad leg. Aquil. , 

 sub poena cavetur « ne quis supra eum locum , qua vulgo iter fit vel 

 « in quo consistitur, id positum habeat, cujus casus nocere cui possit. » 

 Jam vero, utrum ea res quam positam habebas, cadendo revera transeun- 

 tibus nocuerit , et utrum animo nocendi eam posueris, necne , judex vel 

 praetor non curabit. An fecisti ? An vohtntarie , an libere fecisti ? Jam 

 satis est. Si ita fecisti , pcena plecteris. 



Ad secundam auteiu dehctorum classem referuntur ea quae dicuntur 



i5 



