( "5) 



in via publica telo confectus. Caedes non est ambigua. Telum nomine Caii 



insculptum vel incisum occisorem prodit, et Caius interrogatus non diflitetur. 



Jam itaque duo habemus ex his quae accusatori probanda sunt , factum et 



auctorem. His compertis, quacritur, an auctor factum voluntarie et libere 



commiserit, id est an volens et sana ratione gaudens et a nemine coactus 



telum conjecerit. Hoc quoque si compertum habetur , quaeritur ultimo 



loco an telum occidendi animo conjecerit. Si , et animus iste adfuerit, 



pcena sicariorum ordinaria plectilur , nisi probet se jure fecisse , quo 



casu omni pcena liberatur , vel gravi et illegitima injuria provocatum , 



quo casu mitius extra ordinem punitur. Sin vero Caius probet, se talem 



occidendi animum non habuisse, iterum quseritur , anne debitam in telo 



conjiciendo omiserit circumspectionem et prudentiam , qua caedern 



patratam potuisset praevidere atque irnpedire , anne igitur illi possit 



applicari pcena quam art. 319 C. P. in delicta culposa statuit. Quod si 



iterum Caius probat , se in nulla culpa versatum esse, et omnem debitam 



prudentiam adbibuisse , ne cui damnum aliquod inferret, et illud quod 



accidit merae sorti esse tribuendum; quaeritur , anne ipsum factum ex quo 



ceedes orta est , lege aliqua sit prohibitum , an v. c. Caius in eo loco 



potuerit cum telo esse. Sic in incendio , sic in furto , sic in falsis quaestio 



instituenda. Nam art. 434 &■ 5- mortis poenam simpliciter decernit 



contra eum qui rebus quibusdam ignem subjecit , unde incendium ad 



aedificia, naves, etc... pervenire potuerit (1). Si tamen ignem eo consilio 



non supposuit, ut incendium ex rebus combustis ad aedes vicinas perveniret, 



criminis per imprudentiam commissi , non incendii dabit pcenas (2). Sic 



•i el vohtntas nocendi intercedat. Casterum ea quae ex improviso casu potius quam fraude 

 accidunt , fato plerumque uon noxa? imputantur. 



Huc etiam spectal L. 23 , § 2 , D. de aedil. edicto , quum ait « delictum sine dolo malo vel 

 » fraude non admitli ». Quas itaque lex si sensu generaliori acciperetur, justo latius pateret. 



In delictis voluntas spectatur, non exitus. L. i4 , D. ad leg. Corn. de Sicar. 



Maleficia voluntate et proposito delinquentium dislinguuntur. L. 55, pr. D. de furtis. 



(i) A des malieres combnstibles placees de mauiere a communiquer le feu a des < : tliHccs, 

 navires, bateaux , etc... 



(2) Si quis dolo malo incendium fecerit , capitis pcena plectitur. L. 10 ff. ad Leg. Com: 

 de sic. sin culpa , pro varietate circumstantiarum , arbitraria pcena coercetur et noxiam sarcire 

 jubetur. L. g , L 11 ff. de incend. nauf. — L. 5 , § 1 ff. de off. praef. 



