

( "7 ) 

 Reo ia judicium delato , prima judicis cura esse debet ut in factum 

 et auctorem inquirat. His probatis examinat , an factum ad primam 

 secundam vel tertiam delictorum classem pertineat. Jam supponamus 

 illud ad primam classem pertinere. Quid in tali delicto requiritur? Re- 

 quiritur 1.° ut factum jam per se sub poena sit proliibitum , quamvis 

 nulla lassio ex eo sit consecuta et quamvis illud factuin admittendo auctor 

 nuham lsesionem producere intenderit. An vero factum aliquod ita sit 

 prohibituni , quasstio juris non facti est , et proinde a nostro proposito 

 prorsus aliena. Requiritur autem 2.° ut factum voluntarie et libere fuerit 

 commissum. Sed quomodo judex cognoscet , an facti alicujus auetor illud 

 volens et libere admiserit ? an scilicet propria observatione ? Sed propria 

 observatione id tantum consequimur, quod in conscientiam nostram cadit 

 vel quod sensibus externis se manifestat. An testimoniis vel instrumentis? 

 Sed ipse testis vel instrumenti confector , sive sit privatus , sive magis- 

 tratus publicus , intemam auctoris voluntatem atque libertatem directe 

 cognoscere non potuit. Manifestumitaque est, omnefactum psychologicum 

 vel per confessionem ejus intra cujus animum gestum est, vel per iudicia 

 ex factis physicis desumpta nobis innotescere debere (1). Jam vero nullum 

 certius atqne indubitativis voluntatis et libertatis indicium habetur, quam 

 factum externa corpqris vi editum , siquidem hoc humanse nalurae pro- 

 prium atque hic singularis character est, quo casteris cunctis animalibus 

 maxime prEestamus, quod exlernos corporis motus proprja spoute et libero 

 arbitrio dirigimus. Quamobreni, quod aliquis fecit , praesumendus est volens 

 ac libere feeisse , eodem jure quo natura prsesumitur sibi constaae, et soli- 

 tum cursum sequi. Attamen , quantacimique sit ejus prresumptionis vis , eam 

 ad conderanandum reum sumcere vix putarem, si reus probare non posset, 

 se illudquod effecit non voluisse, vel necessaria ad impulationem hbertate 

 caruisse , quando ea hheitate caruit. Yerum e contra nihil reo facilius est, 



(i) he fok psychologique cache 4an« rinterieur de l'homme , ne peut se prouver que par 

 <J^« faits physiques (jui sout comme 1'a.iguilje de la montre. S'agit-il d'un larcin , l'intention 

 de prendre _la chose et d'en user , la conscience de n'avoir aucun droit a la chose prise : voilu 

 deux faits psychologiques , qut se prouvent soit par des discours de l'individu , soit par se* 

 precautions pour fuir , ou pour cacher l'objet vole , etc. BenUiam ,L i, ch. 5. 



