( «33 ) 



In delictis enim facti et scripti pernianentis , si corpus delicli ailsit , lioc 

 solo factum vel scriptum probatur; aed in prioribus , si hoc delicint, per 

 testes , instruinenta , confessiones , imo eliam per indicia saltem realia 

 facti fit fides: non requein posterioribiis. In delictis vero facti Iranseuntis 

 et verbalibus , faclum (nam et verba sub facti notninc inlelligi possunt) 

 omnibus mediis directis , nunquam vero indireclis slabilitur , lioc tantum 

 inler facta et verba servato discriinine , cpiod in bis amplior et certior 

 requiratur probalio , quam in illis. 



Facto ita probato, proxinie in auclorem inquiritur, ad quem proban- 

 dum in oinnibus delictis ea valent, quibus in genere moralis efiicitur 

 certitudo, niai quod iu delictis facti et scripti permanenlis, corpus delicti 

 manifestandi auctoris singulare auxihum prsebeat , quod delicta facti 

 transeuntis et verbalia natura sua non suppeditant. 



Probato iterum auctore, quaeritur, qualenus factum ei possit in pcenam 

 imputari , cujus imputationis tria momenta attuli , voluntatem, culpam, 

 atque dolum. In quibusdam enim delictis suflicit factum quoddam lege 

 probibitum voluntarie et libere fuisse admissum , ut auctor ejus facli 

 in pcenam cadat; in aliis ad hanc voUmtatem culpa , in aliis dolus ac- 

 cedat necesse est. Libera voluntas adest, dum quis proprio corporis motu 

 id facit , quod ralionis suae compos et nulla vi externa coaclus facere 

 eligit ; quee quidem voluntas semper preesumitur donec probetur contra- 

 rium. Culpa adest , dum aliquis imprndentia sua damnum vel Isesionem 

 alteri infert. Damni autem probatio, cum semper in faclo posilivo constet, 

 accusatori incumbit. Imprudentia vero , prout in omissione aut iu com- 

 missione versatur, vel accusatori probanda, vel reo diluenda est. Deni- 

 que dolus adest, dum aliquis proprio faclo, voluntarie et libere commisso, 

 alterum quadam laesione , hcdendi consilio , aflicit. Hoc autem consilium 

 ita pra;sumi non potest , ut , si nulla contrarii probatio fuerit allala, reus 

 tali de prsesumptione tanquam doli convictus damnetur , sed tamen 

 Unquam probabile considerari debet, eo ipso quod factum voluntarie et 

 lihere sit commissum , et quod probabilius sit aliquem facti sui conse- 

 quentia cognoscere quam ignorare. 



Haec mihi simplicissima videtur accusandi methodus; haec optima in- 



