( '=8) 



Sic quoque reorum confessionibus certitudinis moralis vim vidimus 

 esse tribuendam , si confitens sana ratione confessus , si nulla causa ad 

 falso de se confitendum incitalus, si expressis et directis verbis usus esse 

 videtur. Quod si autem defensor probare polest, unum vel alterum ex 

 bis deficere, iterum confessio (ide sua excidet. 



Ilursus instrumentorum fidem duplici conditioni subjectam esse oslendi, 

 ut nempe appareat quisnam illud confecerit, et ut ejus confeclor tan- 

 quain idoneus testis possit baberi. Quod si vero instrumenti auclor arn- 

 biguus , vel auctoris fides suspecta sit, ipsum instrumentum plena fide 

 non est recipiendum. 



Denique argumentis sive indiciis eo majorem vim inesse monui , quo 

 pluries cum facto probando et quo rarius cum altero solent conjungi. 

 Quapropter reus indiciorum vim eo magis infringet , quo saepius ea cum 

 quolibet alio facto, et quo rarius cum eo , quod in queestione est , con- 

 junctum occurrere probabit (1). 



§ 73. 



De inficiatione per argumentum ab impossibili vel improbabili 



deductum. 



Secundus inficiationis modus ille est quo reus probationibus ab accu- 

 satore allatis nibil aliud opponit, quam factum quod sibi tribuitur, vel 

 plane impossibile vel saltem adeo improbabile esse , ut non possit justa 

 fide recipi. Quaeritur itaque, cur et quatenus judex possit factum aliquod 

 idoneis lestimoniis comprobatum rejicere , propter impossibilitatem vel 

 improbabilitatem quae ipsi inest. 



Impossibilitas , quemadmoduni certitudo , vel metapbysica est , vel 

 pbysica , vel moralis; et quum a non posse ad non esse valeat consequentia , 



(i) Cicero de parlit. oral. Aut totum est negandum quod in argumentatione adversarius 

 sumpserit , si fictum aut falsum esse possis docere ; aut redarguenda ea quas pro verisimilibu» 

 sumpta suut ; primum dubia sumpta esse pro certis ; deinde etiam in perspicue falsis eadem 

 posse dici : tum ex iis , quae sumpserit , non efnci quod velit. 



