( i55) 



§ 74- 

 De exceplionibus. 



Hactenus, quomodo reus defeusionem suam instituat , quamdiu in 

 iuficiando simpliciter versatur , exposui. Nam initio diximus, simplicem 

 inficialionein directe probari omnino non posse , indirecte vero probari : 

 1." per infirmationem mediorum quibus accusator usus est ; 2.° per ar- 

 gumentuni ab impossibili vel improbabili deductum ; et quomodo id in 

 ulroque casu fieret , ostendi. Sed praeter illum simplicis inficiationis 

 modum, reus etiam per exceptionem, idest, per reprobationem alicujus 

 facti , se adversus pcenam tuetur. 



Haec autem exceptio vel reprobatio in unum vel alterum ex his tribus 

 finibus direcla est , vel ut ostendat, hoc factum quod ipse probat, cum 

 eo quod ab accusatore probatur , stare non posse , et posterius proinde 

 esse rejiciendum , vel ut defendat, se jure fecisse et inculpata tutela usum 

 esse , vel denique ut unum aut alterum imputationis requisitum in se 

 defuisse appareat. In his tribus defensiotiis modis , primo probatio facti 

 a reo praestanda est; deinde ex isto faclo concludendum , id quod sibi 

 crimini vertitur, vel non esse factum, vel jure factum , vel non jurefac- 

 tum , sed tamen non puniendum (cas d'extreme necessite et crimes 

 excusables). In primo itaque casu, quaestio quae post probationem facti 

 a reo aliegati superest , etiam est facli , sed ex inficiatione per argu- 

 mentum ab impossibili deductum conficitur ; in duobus reliquis , haec 

 qusestio mere juris est ; atque inde apparet , quatenus exceptionis ju- 

 dicium ad juratos , quatenus ad judices pertineat (1). 



Quod vero ad ipsam probalionem facti , in qua proprie exceptio ver- 

 salur , spectat , illa non ahter a reo quam ab accusatore prsestanda est; 

 nisi quod in eo non requiratur illa certitudo , summus ille probabilitatis 



(1) Eu matiere d'excuse , la compe'lence des jure*s se borne a proDoucer sur la question de 

 savoir si le fait maleriel propose par 1'accuse pour excuse est coustant , ou non. Cass. 18 

 iuiu i8i5 , Denevors , i8i5 , F. 456. 



