C i3g) 



ad legem xn Tabularum perduravit , qua crimiuum judicia a consulibus 

 ad populum penitus fuerunt translata. Populus tamen de omnibus cri- 

 minibus per se non cognovit , sed tantum de illis quae ad salutem Reip. 

 directe pertinebant ; in reliquis vero modo ab ipso , modo a diclatore , 

 modo a senatu eligebatur qusestor , qui praeliminarem inquisitionem in- 

 stituebat, et judicem quaastionis, ut dicebatur, nominabat , a. quo iterum 

 judices sorte duci, quaeslio dirigi , et collectis suflragiis sententia pro- 

 nunciari solebat. Quomodo autem judices primo e.\ senatorio, dein. Tib. 

 Graccho rogante, ex equestri ordine fuerint desumpti, et quomodo tractu 

 temporis singulorum criminum quaestiones singulis praetoribus tributae 

 ac perpetuse factae sint , hoc loco prBetermittam. IVam ex iis quae altuli, 

 nihil aliud volui eflicere quam populum Romanum, quoad Resp. sletit, 

 judicandi provinciam variis quidem modis divisisse et in eligendis judi- 

 cibus maximam circumspectionem adhibuisse , sed nullas omnino tulisse 

 leges quibus judicandi libertatem restringeret, et probationes ad condem- 

 nandum vel absolvendum idoneas arctius determinaret. Eversa vero Re- 

 publica , imperatores nonnullis testibus testimonio dicendo interdixere , 

 quia eorum voces vel impiae vel suspectae existimabantur , aliis absti- 

 nendi facultatem concessere, quia nimis grave ipsis fuisset in judicium 

 vocari , atque etiam edixerunt, ut ne uni unquam testi adhiberetur fides 

 et ut confessus pro convicto haberetur , si modo alia ad confessionem 

 confirmandam accederent indicia. Sed istis legibus judicandi libertas ne 

 minimum quidem fuit restricta , sicut ex illo Divi Hadriani rescripto quod 

 in capite hujus partis retuli, manifesto apparet, ita ut universe possit 

 affirmari, judicum conscientiam apud Romanos ad certum probationis 

 modum nunquam fuisse alligatam. 



§ 78. 



De diuersis quce post eversum imperium Romanum in Europa viguerunt, 

 probandi formis usque ad nos. 



Postquam obrutum barbarorum mole imperium Romanum eversaeque 

 leges , gentes victrices e silvis proruptee nimia ignorantia immersee ja- 



