( '47) 

 posse determinari , nisi illa lex et in omnia delicta et in omnes proba- 

 tiones et in omnem probalionum partem se extendat ; siquidem aliter 

 illa pars qure legibus non erit determinata , judicis arbitrio erit relin- 

 quenda , et ita , aliqua judiciorum parte judicis arbitrio relicta , illorum 

 iniquilati vel imperitiae via iterum patebit. Atqui probare volo, talem le- 

 gem qna certitudo alicujus facti vel idonea probationis alicujus qualitas 

 in antecessum determinetur , non solum non in omnia delicta , sed ne in 

 singulare quidem delictum, non solum non in omne probationum genus, 

 sed prorsus in nullam , non solum in nullam probationem , sed iu nullam 

 probationis partem generali modo posse statui : quo probato , dicendum 

 fore existimo, probationum legalium systema a judiciis prorsus esse reji- 

 ciendum. 



Quod autem neque omnium delictorum neque singularis alicujus delicti 

 probatio generali modo in antecessum possit determinari , vix est quod 

 confirmatione egeat. Nam non solum omnia delicta diversam probationis 

 summam offerunt, sed etiam in uno eodemque delicto pro variis causis 

 variatur probalio, ita ut, eliamsi omnes casus praiteritos posses colligere, 

 tamen casus inseculuros lege tua complecti non posses. Neque magis 

 omnes probationum species possunt prasvideri ; nam , ne de testimoniis 

 loquar , indiciorum cerle infinita datur varietas. Adjeci, ne singularem 

 quidem probationem vel singularem probationis partem generali modo 

 posse determinari. Nam, quaeso, quaenam ejus pars ita posset determinari? 

 an species? sed quid legislator de probationum specie statueret, nisi omnia 

 raedia, quibus ratio probalionem aliquam effici posse ostendit, pro varia 

 delictorum natura esse adbibenda , qua tamen lege , ni fallor , judicis 

 arbitrium parum foret restrictum. Vanum et leve illud est , quod ait 

 Cremani (C. 18 , § 15, 16) sapientissimos populorum moderatores ex variis 

 probationum generibus quemdam veluti delectum fecisse et nullas alias 

 admisisse quam testimonia , tabulas , documenta et indicia. Nam si huc 

 reorum confessionem addas, quam non modo tanquam probalionem sed 

 tanquam probationum reginam adhiberi voluerunt , quid est ultra unde 

 factura aliquod probetur ? Si itaque nullas alias probationes admiserunt , 

 ratio est, quod nulla alia existeret, et si qua alia exstitisset, etiam fuisset 



