( «5o) 



consentanea , sive quia judex de ejus culpa non foret convictus contra 

 quem legalis esisteret probatio, vel quia legalis deficeret probatio adver- 

 sus euni de cujus culpa judex sibi persuasurn haberet , tolies non llquere 

 pronunciaretur , et reus licet dimissus sub judice remaneret. 



Illud systema priino intuitu videtur admodum sana ralione excogita- 

 tum ; nam ex eo necessario sequeretur, ut neque solo legis vitio, neque 

 sola judicis iniquitate aut imperitia delinquentes possent absolvi vel in- 

 nocentes condemnari. Sed si rem paulo attentms inspiciamus , mox pes- 

 siraas consequentias videbimus inde oriundas. Nam si judici tale suffra- 

 gium concederetur , quo ei pronunciare liceret non liquere , dubilandum 

 nonest, quin judices, prassertim jurati, eo seepissime uterentur et talem ad 

 sententiam, tanquam ad certissimum perfugium contra animi sollicitudines 

 quas judicia criminalia plerumque secum ferunt , recurrerent , quippe 

 se nec contra reum nec contra Remp. facere putantes , si eum sub tali 

 judicio dimilterent, quo nec ad certam poenam, incerto adliuc delicto , 

 foret damuatus, nec legum vindictse , explorata nondum innocentia , in 

 perpetuum subductus (1). 



Quod si autein dicendum est , judicem isto modo saepissime fore pro- 

 nuntiaturum, etiam manifestum illud est quod, quoties ita pronunciabit, 

 vel securitati publicae damnum, vel justitise fiet injuria. Nam illum quem 

 sub judice dimittis, vel sontem vel insontem esse oportet. Si sons, judi- 

 dem adversus scelestos inermem et delicti sine pceua possibilitatem ex- 

 pertus , mox in legis aspernationem cadet , et perdilae jam famae parum 

 consulens , eadem denuo audebit quse antea irapune ausus est; si vero 

 insons , odio in legem accensus , et eo miserior quo insonti gravior vi- 

 detur infamia , infelicem vitam per oninium contemptum trahet; ita 

 ut de illa Filangierii doctrina idem et multo acquius dici posse videatur, 

 quod ipse de Romanorum jurisprudentia dixit , nihil esse scelestis magis 

 optandum , innocentibus magis meluendum (2). 



(1) Je crois que c'est ie Chancelier iTAguessau qui appelait cela 1'oreiiier de paresse aur 

 lequel ie mngistrat s'endort. 



(2) Servan, tom. 3, pag. i32. Le plus aniplement inlorme est une accusation prolougee : 

 les principes sur 1'accusatiou doivent uouc (Tappliquer au plus amptement inform^. Toule 



