( 38 ) 



lota Telescopii Heveliani , qiiod omnium telescopionim catadioptrico- 

 rum (*) priinum et anliquissimum est, couslruclio absolvilur. Brevius 

 itaque potest definiri , quod sit telcscopium Galilosanum a.xem liabens 

 sub angulo recto iVactum, ita ut radii a lente objectiva non directe, sed 

 demum post reflexionem, ab interjecto speculo plano efTectam, ad len- 

 leni oculareni perveniant. Ut vero hujus instrumenli usus latius pateret, 

 illoque etiam objecta conspici possent, cpise oculo ab interjecto aliquo 

 corpore, radiis lucis inipervio , obteguntur, auctor , appendicis loco, illi 

 addidit tubum EP'G, ad F simile speculum planum metallicum, et sub 

 eodem angulo ad axem inclinatum , continentem , cujus extremo E , 

 tubi ABD extremum D, inseri posset. Et instriunentum sic composi- 

 tum vocavit Polemoscopium , i. e. Telescopium bellicum, quoniam 

 tempore obsidionis e lorica per illud prospicientibus tuto et commode 

 explorare licet, quid ab lioslibus extra niuros, circa fossam , etc. agatur. 

 Et profecto ea cura erat dignissima viro principe civitatis liberae et 

 munimentorum inexpugnabilium fama celeberrimse , iit patriee libertati 

 tuendee, quacuuque possel ratione, prospiceret. 



Hoc telescopium IJevelianum pluribus palmariis gaudet virtutibus , 

 inter quas principeni locum occupat situs capitis commodissimus et 

 iiaturee maxime conveniens , quem concedit in observandis objectis 

 utcumque elevatis atque ipsi adeo vertici imminentibus. 



Hisce commodis efFectum est , ut vel eadem forma indutum , qua 

 auctor ipse illud primus fabrefecerat , vel in locum lentis ocularis con- 

 cavse substiluta lente convexa , frequenter adbiberetur, hodieque adhi- 

 beatur instrumentis geometricis atque astronomicis. 



Sic adhibitum fuit a Birdio , quadrantibus murahbus Grenovicensi- 



C*) Q"ippe Zuccliius Parmensis , qui, observaule KlUgelio, ( ad Priestleji Historiam op- 

 lices, p. 566) iu libro auuo i652 impresso, asserit, se jara auuo 1616 loco leulis objeclivae 

 colligasse speculum coucavum cum leule oculari pariter coucava ad couficieudum lelescopium 

 catadioptricum, et hoc iustrumeutum conteuiplandis objectis vel ccelestibus , vel terrestribus 

 cum successu adhibuisse, certe uou magis audieudus est, quam Fraiiciscus Foiitaim , inventi 

 lelescopii astronomici, cujus descriptiouem Keplerus iu Dioptrica, jam auno 1611 edita , di- 

 .vulgaverat, gloriam sibi vindicans in novis terreslrium et ccelestium observatiouibus Neapoli 

 a. i646 editis. 



