( 39) 

 biis (ff), k Lamberto , sectori dioptrico {b), a Brandero , Goniometro 

 aiTipliidioptrico, PlauispliEerio astrognostico jfiquatoriali (c), etc. , a plu- 

 ribus francogallis et germanis artificibus, Goniometris circularibus repe- 

 titoribus, etc. ita quideni, ut nemo oranium Hei'eUi mentionem unquam 

 injecerit. Cujus quidem rei causa in iis quserenda videtur, quai inge- 

 nuus auctor ipse de suo instrumento candide aperit dicens ( Proleg. 

 Selencr. , p- 24 ) : » libenter concedo , fabricam ejus , introspectis 

 » omnibus partibus , non esse admodum operosam , nec inventionem 

 » ejus adeo magni momenti, eo , quod ex partibus, artificibus notis , 

 » sit composilum." Sed bis mox addit : » Ea propter vero, vel maxime 

 » boc ipso nomine, se non parum commendat , quod facile parabdi 

 ■» ratione esstructum possit efiicere, quod ab aliis instrumentis , longe 

 » majori opera et sumtu confectis, frustra esspectes." 



II. T. Hugenianum, circa annum 1651 (rf) inventum, ab Het^e/w/zo 

 eo differt, quod speculum planum uti iu posteriore lenti oculari atque 

 objectivffi, ita in priore lenli oculari atque oculo interjectum est. Itaque 

 definiri potest , quod sit telescopium Keplerianum axem babens sub 

 an<»ulo recto fractum, ita ut radii a lente oculari non directe, sed de- 

 muni post reflesionem , ab interjeclo speculo plano effectam, ad oculum 

 perveniant. 



Quippe Hugenius , licet, uti Geometram, sagacitale et penelratione 

 nulli secundum , decebat , et tbeoreticis argumentis et praxi felicissima 

 convictus, telescopium astronomicum in genere dioptricorum esse om- 

 nium tunc temporis cognitorum perfectissimum , dissimulare non poterat 

 sensum gravissimi illius incommodi ex inverso iraaginis situ oriundi , 

 quo, in observandis objectis terrestribus , ssepe impedimur, quo minus 

 objecta agnoscamus, et praeterea expenentia edoctus erat, hunc nsevum 

 vilrorum multiplioatione tolli non posse citra tDcdium diminuta; clarita- 

 tis iniaginum , campique visionis coarctati et auctae lubi longitudinis. 



fa) Letlres asfronomiques, par Jean Bentoulli. Berlin, 1771. P. 81. 



(i) Observaliones de micrometris vitreis Branderianis (germ.) AugustE-Vindel., 1769. P. 29. 



(c) Descriptio utriusque inslrumenti (germ.) AugustiB-Vindel., 1772 et 1775. 



(rf) Vid. Hugenii Vita, Operum a Grave&andio edilorum. VoIumiBi prijno prcfixa,' p. 2. 



