(46) 



Iragia retnlit. Hoc telescopium, catadioptricorum omnium, quse unquam 

 eflecta fueie, priinum, speculis inetallicis instructum erat. Qu?e vero 

 cum postea iuvenisset Newtonus rerum objectarum imagines non ita 

 (listinctas reiltlere, uti desiderari poterat, cunique ipse in illis elabo- 

 rantlis niinus versatus, ahus vero idoneus artifex ipsi uon pra^sto esset, 

 missis metallicis, in locum speculi majoris substituere proposuit (*) spe- 

 culum vitreum concavum asqualis crassitiei et ex parte aversa liydrargyro 

 oMuctum, in locum vero speculi minoris prisnia vitreum. Quod dum 

 fecit, revera dici poterat in Scyllam incidisse Charjbdin vitaturus. 

 Quippe specula vitrea, non unam ob causam, instrumentis catoptricis 

 prorsus inepla es-se , posterioris aevi curis abunde comprobatum fuit. 

 TJnde facttim est, ut per proxima decem lustra huic instruniento con- 

 ficiendo nenio ultra manum adjiceret, donec tandem anno 1723 ab 

 Hadlejo ita omnibus numeris absolutum exbiberetur, ut nullum onuiino 

 desiderium arquis rerum eestimatoribus relinqueret. 



Hanc itaque constructionem liadlejanam telescopii Newtoniani , 

 quse bodieque universe adoptata est, expressam exhibemus figura 7'"*, 

 cujus primus intuitus docet, illud componi e majori speculo metalUco 

 concavo minorique plano et lente oculari. Itaque ABDE est tubus am- 

 plior nietalhcus, ad cujus fundum clausum AB cernitur specuhim me- 

 talhcum concavum MM , quod, propter causam infra affereudam , a 

 constructione Hadlejana eo recedit, quod in niedio pariter sit perfora- 

 tum foramine rotundo, atque in telescopio Gregoriano. Huic ex adverso 

 et in ipsius axe , circa extremum apertum tubi amphoris , constituitur 

 speculum minus planum w/x, figuram ehipticam referens et cuni axe 

 telescopii angulum semirectum formans. 



Exigitur autem, ut huic speculo miuori locus assignetur inter specu- 

 lum majus el hujus focum , utque ab hoc foco distet intervallo asquah 

 distantise sui centri a foco lentis ocularis II , inchisae tubulo laterah , 

 tubo amphori ita annexo, ut iUius axis coincidat cum recta verticah e 

 centro minoris specuh in majoris axem demissa. 



(*; Optices L. 1. P. I. PiOj). VIU. Ed. lat. p. 77. 



