(78) 



Qnoad Sabatier, htec ejtiserat de duplici nervorum ordine sententia (1): 

 » Non est dubilandum, quin (nervi) organa sint molui, sensationi, et 

 nulrilioni propria; quod enim evenit illis partibus ubi abscissi, compressi, 

 sive quolibet alio niodo alterati fuerunt, procul dubio illud assertuni 

 comprobat. Forte tamen non indistincte tribus iUis fuuctionibus inser- 

 viunt , nam ssepe vidimus quod una iljarum in aliqua corporis parte 

 destruatur, absque eo ut ceterfe periici cessent. Illud contingit in paralysi 

 qucB sffipissime locum habet, ubi partes afFectae sentiendi facultatem con- 

 servant, quamquam aegroti ipsas nioveri nequeant, et ubi in aliquibus 

 aliis, minus tamen fiequentibus, insensibilitas perfecta observatur, etsi 

 partes nibil de sua mobibtate amiserint. Possent itaque nervi distingui 

 in sensitivos, et in illos nvitritioni dicafos-, et quum inter niotus, quos 

 niusculi exsequunlur abi e.vistant voluntati subditi, et ahi sint ab ipsa 

 non dependentes, possent dividi nervi motorii , in nervos qui ad motus 

 involunlarios faciunt et in illos qni motibus voluntariis inserviunt." 



Exinde patet clarum huncce anatomicum de nervoruni differentia jani 

 optime cogilasse. 



Plures quidem, imo numero infinitas, auttoruni sententias, qui etiam 

 admiserunt et confessi sunt varietatem nervorum, afferre possem; sed 

 illud negotium et scriptori et lectori fastidiosuni foret, nec quid verse 

 iitiUtatis ad probandam ulterius nostram thesim preebere posset. 



Generatim igitur agnoscitur, quod dum nervus ligatura constringitur 

 ■yel resecatur, pars sub ligatura sita , pungi atque distrahi possit, et qui- 

 dem dilacerari et comburi , absque eo ut aninia l exinde ne minimum doloris 

 sensum percipiat, aut aliquem clamorem edat. Hoc experimentum niillies 

 fuit repetitum et seniper idem exitus fuit obtentus. Si autem hgatura 

 aufertur, et si dein eadem pars pungitur, animal huic experimento sub- 

 luissum, corpus suum jactat et magnum dolorem manifestat, quae trans- 

 missio actionis nerveae libere efficitur usque ad centrum cerebrale, ubi 

 ab animaU percipitur. Igitur bsec transmissio locum habet per nervos 

 qui sese in hanc partem distribuunt. Animal postquam hanc sensationem 

 in cerebro suo percepit, in hasce easdem partes voluntarie reagit, et 



(i) Anat. de Sabalier, tora. III, pag. 273. Faris, 1781, 



