DE HAKING. 13 



raeïdicr baer boor ontftaen morijte/ boor te comen/ taeïtfï 

 gebaen 3tjnbe ^ceft 3icïj <0o£ttaaert£ bcrre ban J>taboren om* 

 trcnt ïjet 25o£rtj jfmij^fm nebergefet. <$# befe ïjarmg*bang£t 

 cort£ gïjeboldjt ren groot anmeber enbe ^eetempec^t aïfoa bat 

 b'feïbe ficïj opmaecKenbe geïjcel ©ric^ïant öebecftt met foute 

 wateren/ enbe meer aï£ feg butjfcnt menfrïjcn mttjten ïjet bee 

 taecïjgenomen fyttft" 



Zonderling is het ook, hoe er zoo in eens zulke ontzettend groote 

 scholen haringen ontstaan , die hunne aanwezigheid aan de visschers 

 door zekere teekenen doen kennen. Vooreerst is het een teeken, dat 

 er eene school zwemt, als de meeuwen en zeezwaluwen dikwijls in 

 zee vallen en onderduiken; ten tweede als er vele schubben van 

 haring aan de zijwanden van de vischschuiten kleven; ten derde, vol- 

 gens dodd, als de zee bij stil weder gerimpeld wordt, alsof een zachte 

 landwind waaide, en eindelijk die door ons boven reeds gemelde 

 melkachtige vloeistof, wat zij dan ook zijn moge. Zoo willen sommige 

 visschers ook dat het een voorloopig teeken van de komst der harin- 

 gen zijn zou, als zij eenigen uit zee zien opspringen. 



De haring zwemt bij voorkeur, even als vele andere visschen, 

 tegen wind en stroom in. In de Oostzee , waar de stroom som- 

 tijds zeer hevig is , heeft Baron alströmer de scholen zien zwem- 

 men zaagsgewijze of, gelijk men het met een scheepswoord zou 

 noemen, laveren, en haar die handeling zes tot acht maal zien 

 herhalen, ten einde niet uit hare eens gekozene rigting af te drijven. 

 Tevens zag hij dat, als er onverwachts een storm opstak, de geheele 

 troep in eens opsprong, dat sommigen in de schuiten neervielen, en 

 allen in een oogenblik spoorloos in de diepte verdwenen, wat veel 

 overeenkomst met het boven gemelde to crack der haringen heeft. 



Men kan zich bijna geen denkbeeld vormen van de menigte ha- 

 ringen, die soms in eene rigting zwemmen of eene school vormen; 

 niet zelden zwemmen zij zoo digt aan elkander, dat er velen dood 

 gedrukt worden. Anderson zag, in 1768, de baai van Loch Urn in 

 Schotland, die 12 mijlen lang en 3 en 5 mijlen breed is, opgevuld 

 met haringen: de sterksten dreven de zwakkeren vooruit en geza- 



