DE HAKING. 17 



September 1774 ving men te Auld Haiks in elk net, dat opgehaald 

 werd, ongeveer 50,000 haringen. Men wist niet wat met die massa 

 te beginnen en verkocht 10,000 haringen voor eene flesch jenever. 

 Wij zouden deze voorbeelden nog met velen kunnen vermeerderen; 

 alle volken, die haringen visschen, weten er van te verhalen, en niet 

 zeldzaam zijn de gevallen, waarin de visschers genoodzaakt waren om 

 hunne netten los te laten of wel de treklijnen met het mes door te 

 snijden , ten einde te beletten , dat het schip zijn evenwigt zou verlie- 

 zen en met man en muis te gronde gaan door het gewigt der harin- 

 gen aan eene zijde hangende; gelijk somtijds de walvischvangers hun- 

 nen buit moeten laten varen om hun leven te redden , namelijk als 

 hij , aan den harpoen vastzittende , somtijds pijlsnel naar beneden zinkt. 

 De haring heeft eene menigte vijanden, en wel in de eerste plaats de 

 groote zeezoogdieren van het Noorden , en onder dezen vooral de Noord- 

 kaper, ook wel, in Engeland, om die reden: Herring-balein (haring-wal- 

 visch) genoemd, terwijl de IJslander hem Fiskréki of jager der visschen 

 heet. De haring vlugt voor hem in bogten en kreeken der kust , en naar 

 ondiepten , waar de walvisch hem niet vervolgen kan , maar waar hij 

 des te gemakkelijker in de magt der menschen valt. Om die reden is 

 het dan ook in Noorwegen bij eene wet verboden in den haringtijd 

 walvisschen te dooden. En dat de walvisch eene groote slagting onder 

 de haringen maakt , kan men eenigzins nagaan , als men het verhaal 

 van horrebow leest, die zegt: dat op IJsland een walvisch, die op 

 kabeljaauwen, gadus merluccius , jagt maakte, in zijne onbezonnenheid op 

 de kust vast geraakte, dat hij gedood werd en men in zijne maag 

 vond niet minder dan zes honderd levende kabeljaauwen, eene me- 

 nigte sprotten (kleine soort van haringen) en eenige watervogels. 

 De wijze, waarop die walvisch haringen vangt, is niet onaardig. Hij 

 zwemt namelijk eenige malen vrij snel in eenen cirkel rond , waar- 

 door eene soort van draaikolk in zee ontstaat, krachtig genoeg om in 

 de sloepen gemerkt te kunnen worden en die de haringen medesleept; 

 nu eensklaps zich pmwendende opent hij den bek, en een geheele 

 troep haringen drijft ongestoord naar binnen (bloch). Vervolgens ko- 

 men als vijanden de robben, die verzot zijn op haringen en er eene 

 zeer hardnekkige jagt op maken. Nu de haaijen, die er in troepen 

 1860. 2 



