18 DE HARING. 



op los gaan , vooral de hier boven gemelde Squalus acanthias , de Sq. 

 mustelus en de Sq. catulus. Voeg hierbij de steuren, die soms zooveel 

 haringen eten, dat het vleesch er naar smaakt en daarom in Noorwe- 

 gen süd-stoere heeten; de menigvuldige kabeljaauw-soorten , dorschen, 

 lengen, wijtingen enz., die men bijna nooit vangt zonder haringen in 

 de maag; de zalmen, de haring-koningen, Chimaera monstrosa L., en 

 niet minder de zeevogels van alle soorten. Nacht en dag maken deze 

 laatsten jagt op den haring, en hunne begeerigheid naar dezen visch is zoo 

 groot, dat zij zelfs uit de handen der visschers eenen haring durven 

 weg te kapen, wat een zeer levendig en eenig schouwspel moet opleve- 

 ren. Ook hebben de visschers uit de wijze, waarop die vogels zich 

 gedragen, sommige kenteekenen geleerd: als b. v. de vogels hoog vlie- 

 gen is de haring in de diepte; als zij laag vliegen, komt de haring 

 naar boven; als zij veel duiken en nedervallen , is de haring aan de 

 oppervlakte enz. Maar de grootste van al zijne vijanden is wel 

 de mensch, omdat hem de meeste middelen ten dienste staan om 

 den haring te bemagtigeu. En duizenden en millioenen menschen 

 worden door den haring gevoed en krijgen door hem vele behoeften 

 vervuld; hij wordt door allen met graagte gegeten, door den vorst 

 zoo wel als door den bedelaar. Couch zegt , dat wij nergens beter 

 den vinger Gods in kunnen zien, dan daarin, dat de haring juist dan 

 de verblijven der menschen moet naderen, als hij op het best is om 

 gegeten te worden. Doch deze stof' zou onuitputtelijk zijn te behandelen , 

 als wij nog sprekjen wilden over de wijze, waarop men den haring 

 vangt, over de geschiedenis der haringvisscherijen, over haring ka- 

 ken en haring droogen, over de soorten van haringen en over hunne 

 waarde als handelsartikel enz. Wij willen slechts nog zeggen, dat 

 bloch de opmerking maakt, dat er door de uitvinding van willem 

 beukelsz. van Biervliet, in het laatst der veertiende eeuw (1380) 

 geschied, meer menschen in het leven gehouden zijn, dan er door 

 de uitvinding van den monnik scbwartz menschen om het leven 

 gebragt zijn, en dat karel de vijfde honderd zeventig jaren later, 

 tot aandenken aan die nuttige uitvinding, een haring at op het graf 



Van WILLEM BEUKELSZ. 



Ten slotte nog eene kleine uitweiding over een belangrijk punt in 



