OUDERDOM TAN HET MENSCHELIJK GESLACHT OP AAEDE. 25 



schap , de geologie , geleverd. Gelukt het namelijk aan deze te be- 

 wijzen, dat overblijfselen van menschelijke ligchamen of van mensche- 

 lijke kunstvlijt in aardlagen of gesteenten gevonden worden, die zoo 

 oud of nog ouder zijn, dan mag men tevens daaruit besluiten, dat, 

 op het tijdstip toen die aardlagen gevormd werden , er ook reeds 

 menschen bestonden; verondersteld namelijk dat het overtuigend blij ke , 

 dat de eerste zich nog in den oorspronkelijken toestand bevinden , 

 en de daarin aanwezige overblijfselen er niet in lateren tijd in be- 

 graven of bedolven zijn. Dat men daarbij met de uiterste behoed- 

 zaamheid moet te werk gaan, ten einde zich niet door den schijn te 

 laten misleiden, zal ter naauwernood behoeven gezegd te worden. Wij 

 zouden ook niet durven beweren, dat in al die gevallen, waarin 

 men beweerd heeft menschelijke overblijfselen van zeer hooge oud- 

 heid gevonden te hebben , die behoedzaamheid op eene geheel vol- 

 doende wijze is in acht genomen , maar toch moet men erkennen , 

 dat althans eenige daaronder den stempel van grondig en onbevoor- 

 oordeeld onderzoek dragen, en men derhalve onwetenschappelijk han- 

 delen zoude met deze geheel te verwerpen , alleen omdat zij in strijd 

 zijn met sommige lang gekoesterde begrippen. 



Alvorens daarvan gewag te maken , za^ het echter noodig zijn 

 voor den in de geologie niet ingewijden lezer iets te zeggen aan- 

 gaande de wijze, waarop men met eenige waarschijnlijkheid den 

 onderdom van sommige lagen, die een gedeelte der tegenwoordige 

 aardkorst uitmaken, bepalen kan. Vooreerst is het duidelijk dat, 

 waar de lagen zich op rustige wijze in water hebben afgezet en 

 hare ligging ook later onveranderd is gebleven , de oudst gevormde 

 steeds onder die van jongere vorming zullen gevonden worden. Zoo 

 kan men derhalve de elkander bedekkende lagen naar tijdsorde rang- 

 schikken. Doch men is nog eenen stap verder gegaan en heeft zelfs 

 getracht te berekenen , hoe langen tijd sommige dezer lagen noodig 

 hebben gehad om zich te vormen. De uitkomsten van zulke be- 

 rekeningen maken natuurlijk geen aanspraak op wiskundige zeker- 

 heid , want daartoe zijn de gegevens , waarop zij steunen , te gebrek- 

 kig, doch, al beschouwt men die uitkomsten ook slechts als bena- 

 deringswaarden, dan zijn zij toch wel geschikt om eenig begrip te 



