WAT HEEFT DE KOMEET VAN DONATI ONS GELEERD? 37 



dat het licht der komeet oneindig zwakker was dan dat der ster. 



In den avond van den 8 Oetober zagen wij de komeet op het grootste 

 en prachtigste. De staart was tot op een afstand van 40° duidelijk te vol- 

 gen. Op een afstand van 1 5° van de komeet had hij eene breedte van 6° , 

 op 25° afstands eene breedte van 9°. Reslhüber bepaalde de lengte in 

 den avond van den 7 Oetober op 44 en de grootste breedte op 10 graden. 



Om van den vorm en de toenemende grootte eene zinnelijke voorstelling 

 te geven, mogen de verschillende, onder Fig. 1 hierbij gevoegde af- 

 beeldingen dienen, welke de komeet voorstellen, zoo als zij zich van 

 den 9 September tot den 8 Oetober vertoonde en die tevens de be- 

 trekkelijke grootte voor de bijgevoegde dagen aanwijzen. 



Ook nu was het donkere holle gedeelte des staarts duidelijk op te 

 merken en strekte zich tot op eenige graden afstands achter de ko- 

 meet uit. De kromming van den staart was nog steeds toegenomen 

 en de voor-, west- of bolle zijde was merkelijk helderder, regelmatiger 

 en scherper begrensd dan de oost- of holle zijde , waar de lichtsterkte 

 minder en de begrenzing flaauwer en onduidelijker was. 



Na dezen tijd nam de komeet spoedig in grootte en luister af. Nog 

 slechts weinige dagen bleef zij zigtbaar en haar vroegere ondergang 

 zoowel als ook het nu weder toenemende maanlicht onttrokken haar wel- 

 dra aan zoo menig oog , dat met belangstelling en verbazing het waar- 

 lijk prachtig verschijnsel , bij zijnen steeds toenemenden luister , met 

 innig genoegen had aanschouwd en gevolgd. 



Had de komeet zich voor het noordeüjk halfrond in haren grootsten 

 luister vertoond, den bewoners van het zuidelijk halfrond wierp zij bij 

 haar vertrek naar de ver afgelegene ruimten van ons zonnegebied nog 

 als ware het een afscheidsgroet toe. Van den 8 tot den 19 Oetober 

 werd zij te Batavia waargenomen door onzen vaderlandschen sterre- 

 kundige oudemans. In Australië werd zij gezien den 12 , 13 en 14 

 Oetober op het observatorium Williamstown, bij Melbourne , door den 

 sterrekundige ellery. De wetenschappelijke reizigers van het Oosten- 

 rijksche fregat Novara zagen haai- voor 't eerst den 7 Oetober, toen 

 zij zich in de nabijheid der Nieuw-Hebriden in Australië bevonden, 

 en namen haar gedurende eenige volgende nachten met veel belang- 

 stelling waar. Te Rio Janeiro werd de komeet van 't begin van Oetober 

 tot het midden van December door liais waargenomen. Te Sant Jago 



