WAT HEEFT DE KOMEET VAN DONATI ONS GELEERD? 45 



de fraaije komeet van 1811, die in grootte en luister vrij veel over- 

 eenkomst had met de komeet van donati. Sommigen, die zich kaar 

 nog kunnen herinneren, zeggen, dat zij een prachtiger voorkomen had, 

 anderen , dat zij in glans en grootte voor die van donati moest onder- 

 doen. Uit afbeeldingen en beschrijvingen, die wij van haar bezitten, 

 moeten wij besluiten , dat zij in voorkomen niet veel verschilden. Wel 

 overtrof de komeet van 1811 in haren naasten stand tot de zon de 

 komeet van donati in werkelijke grootte , doch zij bleef verder van 

 de aarde verwijderd en vertoonde zich daardoor natuurlijk kleiner. 

 Op den 15 Oct. vertoonde zij zich in haren grootsten glans en 

 haar staart werd door waarnemers uit dien tijd op 20° geschat , 

 eene grootte merkelijk minder dan die, welke wij van de komeet van 

 donati hebben opgegeven. Het is echter zeer moeijelijk, ja onmoge- 

 lijk om deze lengte met juistheid te bepalen , want de toestand des 

 dampkrings en het oog des waarnemers oefenen hierop natuurlijk groo- 

 ten invloed uit. Zoo konde ik in den helderen avond van den 8 

 Oct. de lengte des staarts tot 40° volgen, terwijl die te Kremsmünster 

 op 44° en te Parijs op 36° werd bepaald. 



Ook bij andere kometen vinden wij zulk een verschil in de bepa- 

 lingen omtrent de lengte van den staart. Zoo bepaalde cassini te 

 Parijs de lengte van den staart der groote komeet van 1769 op 60°, 

 te Bologna werd zij op 70° geschat, terwijl pingré , die haar op den 

 Atlantischen Oceaan waarnam , die lengte ten zelfden tijde op 90° be- 

 grootte. Ook bij de komeet van 1769 kenmerkte zich de staart door 

 eene donkere streep achter de kern, die aan eene holligheid of van 

 lichtende stof ontblootte ruimte deed denken. Ook uit afbeeldingen van 

 sommige andere kometen schijnt men te moeten besluiten , dat zulks met 

 deze eveneens het geval was , hoewel er geene melding van is gemaakt. 



Eene eigenaardige kromming van den staart is bij vele kometen waar- 

 genomen, hoewel er toch ook zijn, waarbij zulks niet is opgemerkt. 



Dat de bolle zijde helderder en scherper begrensd was dan de ach- 

 terste of holle zijde, schijnt minder te zijn opgemerkt. Alleen van de ko- 

 meet van 1811 wordt gezegd, dat er steeds eene grootere massa der lich- 

 tende stof zich op de naar de zon gekeerde zijde als opgehoopt ver- 

 toonde, doch dit schijnt van de groote heldere nevelmassa te gelden, 

 die het hoofd vormde, en niet op den staart te zien. 



