46 WAT HEEFT DE KOMEET VAN DONATI ONS GELEERD? 



Van de bovenal merkwaardige uitstrooming van lichtende stoffen en 

 de vorming van lichtende banden, hulsels of ringen vinden wij ook 

 reeds voorbeelden bij de komeet van 1811 en vooral bij die van 

 halley , terwijl ook de waarnemingen van de kometen van 1618 en 

 1799 aan eene golfswijze uitstrooming van lichtende stofdeelen uit de 

 kern der komeet doen denken. Ook uit het voorkomen der komeet 

 van 1744, zoo als deze naar de beschrijving en teekening van hein- 

 sius was, kan men tot een soortgelijk verschijnsel besluiten. Vol- 

 gens heinsius was de kern aanvankelijk door een uitgebreiden , in 

 een staart uitloopenden nevel gehuld. Den 5 Febr. 1744 zag men 

 aan de naar de zon gekeerde zijde een helder aanhangsel, als ware 

 het een baard, en den 11 Febr. was deze ophooping van lichtende 

 stof naar weerszijden verspreid en scheen zich aan den staart aan te 

 sluiten of daarin over te vloeijen, Deze heldere damp, zoo als hein- 

 sius haar noemt, duurde ook nog later voort, terwijl de staart meer 

 en meer zich scheen in tweeën te verdeelen. 



Volgens de beschrijving van olbers had de komeet van 1811 het 

 eigenaardige, dat de staart en de kern geheel van elkander gescheiden 

 waren en dat de kern als in een kromlijnig gebogenen lichtenden band 

 was geplaatst , welks beide beenen van de zon waren afgewend. Dit 

 lichtend omhulsel scheen aan den zonkant uit de komeet te ontwellen 

 en aan weerskanten in den staart als uit te vloeijen. 



Van meer belang en meer overeenkomende met het verschijnsel , dat 

 bij de komeet van donati is waargenomen, zijn de verschijnselen , die 

 de komeet van halley heeft opgeleverd. 



» Na October " — zegt bessel — » leverde zij eene reeks van ver- 

 schijnsels op , die tot de leerrijkste behooren , welke de waarnemingen 

 tot nu toe nog hebben doen kennen. De eerste blik op de komeet was 

 op dezen dag zeer verrassend ; het middelpunt scheen buitengewoon hel- 

 der. Met een sterk vergrootenden kijker bemerkte men intusschen, dat 

 het verschil bestond in eene vermeerderde helderheid van het midden 

 des nevels, niet van eene verandering, die in het wezen er van had 

 plaats gevonden. Even als vroeger scheen de eigenlijke komeet eene 

 nevelmassa zonder scherpe begrenzing. Zulks was het geval gedurende 

 den ganschen tijd , dien de komeet zigtbaar was. Men heeft geheel geen 

 vaste kern, eenigermate naar die der planeten gelijkende, kunnen opmerken. 



