50 WAT HEEFT DE KOMEET VAN DONATI ONS GELEERD ? 



derzijdsche aantrekking, die zij op elkander uitoefenen, op verschil- 

 lende tijden en plaatsen zeer onderscheiden is. Op groote afstanden 

 toch van de zon , waarom zij zich bewegen , zijn die stofdeeltjes meer 

 zamengehoopt en is de digtheid der komeet dus grooter dan wanneer 

 zij zich in de nabijheid der zon bevindt. Bij het naderen tot de zon 

 worden de deeltjes meer verstrooid en als van elkander gedreven, 

 zoodat de dampmassa, die het binnenste meer digte gedeelte of de 

 kern omgeeft, allengs eene meerdere uitgebreidheid verkrijgt, naarmate 

 de komeet de zon nadert. Bij die nadering tot de zon heeft er tevens 

 eene opeenhooping van stof aan de van de zon afgewende zijde der 

 komeet plaats, waardoor de staart gevormd wordt. 



Het schijnt alzoo dat de zon, behalve door hare aantrekking, waar- 

 door zij den loop der komeet regelt , ook nog een anderen invloed op 

 hare stofdeelen uitoefent en wel de deeltjes meer en meer van elkan- 

 der verwijdert, op soortgelijke wijze als het water door aanbrenging van 

 warmte in een dampvormigen of veêrkrachtigen toestand overgaat , waar- 

 bij de deeltjes elkander afstooten, terwijl bij vermeerdering van warmte 

 die uitzettings- of expansief kracht, zoo als men ze noemt, toeneemt. 



Maar behalve dit vermogen, waarmede de zon op de kometen werkt, 

 en waardoor hare uitgebreidheid bij eene meerdere uitzetting der stof- 

 deelen toeneemt, moet er nog eene kracht van de zon uitgaan, die 

 de deeltjes als van zich afstoot en daardoor den staart vormt. Hoe- 

 wel de beweging wel invloed op den staart uitoefent, zoo is zijn ont- 

 staan echter niet mechanisch te verklaren. Maar ook die zonderlinge 

 uitstroomingen , die de komeet van halley en nu ook weder de komeet 

 van donati zoo duidelijk hebben leeren kennen , schijnen er toe te 

 leiden om aan te nemen, dat de zon nog eene andere kracht op de 

 komeet uitoefent , en eene soort van polariteit in de stofdeeltjes op- 

 wekt, waardoor deze door de zon worden afgestooten , even zoo als 

 gelijknamig geëlektriseerde ligchamen of de gelijknamige polen van 

 twee magneten elkander afstooten. 



Het is echter vooral in dit opzigt dat wij erkennen moeten, dat 

 onze kennis van de kometen nog slechts gebrekkig is , en moeten hopen , 

 dat naauwkeurige waarnemingen, vooral in betrekking tot die merk- 

 waardige uitstroomingen van lichtende stof uit de kern der kometen 

 en de vorming van die lichtende hulsels , zoo als de waarnemingen 



