54 WAT HEEFT DE KOMEET VAN DONATI ONS GELEERD? 



staart in eene tegengestelde rigting van de komeet naar de zon zich 

 uitstrekte. Stellen wij toch dat , in Fig. 4, Z de zon, A de aarde en 

 K de komeet voorstelt, die een staart heeft, welke zich in tweeën 

 verdeelt , dan zal het ligt kunnen wezen , inzonderheid wanneer het 

 eene gedeelte des staarts KC eene aanmerkelijke kromming heeft, 

 dat van de aarde in A een gedeelte AB achter en het ander ge- 

 deelte KC zich voor de komeet vertoont. 



Doch wij willen geene pogingen doen om al de verschillende ver- 

 schijnselen, die men bij de komeet van donati en ook bij andere 

 kometen heeft waargenomen, te verklaren. Wij hebben slechts korte- 

 lijk willen zamenvatten wat de verschillende met zorg in 't werk ge- 

 stelde waarnemingen, door de beroemdste sterrekundigen met de uit- 

 stekendste werktuigen gedaan, hebben geleerd en deze in verband 

 willen brengen met andere waarnemingen van vroeger verschenen 

 kometen. En wat heeft de komeet van donati ons in verband met 

 vroegere waarnemingen dan geleerd? 



Zij heeft verschijnselen doen kennen , die ook bij vroegere kometen 

 veelal reeds zijn waargenomen en ons bevestigd in de daarop steu- 

 nende meening , dat de kometen uit hoogst fijne stofi'en bestaande we- 

 reldligchamen zijn, die in eene nog fijnere etherische middelstof worden 

 bewogen naar de wetten der zwaarte even als andere wereldligchamen. 



Zij heeft ons geleerd, dat er in die stoffen werkingen plaats hebben, 

 waarvan wij ons moeijelijk eene regte voorstelling kunnen maken en 

 waarvan het ook nog niet doenlijk is eene afdoende verklaring te geven. 



Zij heeft ons alzoo geleerd, dat het niet doenlijk is om onder het 

 groote aantal hypothesen over den aard en het wezen der kometen , 

 met welker opsomming wij de inspanning onzer lezers niet op de proef 

 wilden stellen , en welk getal nog telkens vermeerdert, reeds nu tot 

 eene bepaalde keus te komen. 



Maar brengen alle onderzoekingen ons nader aan de waarheid 

 en zijn zij reeds daarom van zoo uiterst groot belang, omdat zij ten 

 minste vele dingen als dwaling en bijgeloof of als onwaarheid doen 

 kennen, die men lang voor waarheid heeft gehouden, ook de komeet 

 van donati heeft het ons weder op nieuw geleerd , — en ieder 

 voorwerp der natuur kan het ons leeren, — dat er krachten zijn, die 

 wij niet kunnen doorgronden, werkingen, die wij niet kunnen verkla- 



