64 ONVERGANKELIJKHEID. 



eene aantrekking plaats vindt. Ziedaar waardoor de schijf zoo krach- 

 tig wordt tegengehouden, ziedaar waarom er zulk eene inspanning 

 noodig was om haar tusschen de polen des magneets in snelle bewe- 

 ging te brengen en te houden. 



Maar waartoe heeft nu die zooveel grootere arbeid gediend? Wij 

 zullen ons dien gedurende twee a drie minuten moeten getroosten om 

 duidelijk en onmiskenbaar te doen blijken waar zij blijft. Dit gedaan 

 hebbende breng ik een thermometer met de schijf in aanraking , of 

 neen , daar het ons slechts om de erkenning van het feit en niet om 

 meten te doen is , zoo verzoek ik u eerst vóór en dan na het draaijen 

 haar met de hand aan te raken. Zij voelt dan eerst koud aan, gelijk 

 alle metaal in gewonen toestand, en nu warm, ja heet. De werktui- 

 gelijke arbeid , die verbruikt is geworden , is dus ook hier omgezet 

 in warmte en het bleek ten duidelijkste , dat die werktuigelij ke arbeid 

 er alleen aan besteed worden kan, als men, door den magneet te doen 

 werken, dien arbeid om zoo te zeggen den weg heeft geopend, om tot 

 warmte te worden. 



Ziedaar eenige proefnemingen beschreven , die , hoewel reeds sedert 

 meer dan vijf jaren bij de geleerden bekend, toch in belangrijkheid 

 en veelzijdige beteekenis voor geene nieuwere behoeven te wijken. Ik 

 had daartoe een ander werktuig kunnen kiezen , een beter zelfs. In 

 teyler's museum hier te Haarlem bevindt er zich een van dien aard, 

 dat eenvoudiger is ingerigt en dat toch met de magtige elektrische 

 stroomen , waarover men daar ter bekrachtiging van den elektromag- 

 neet beschikt, eene schijf in één minuut heeter maakt dan de boven- 

 beschrevene inrigting in drie. Maar ik stelde er belang in den lezer 

 het instrument te doen kennen, zooals het eerst tot die proefnemingen 

 heeft gediend. Misschien merkt hij daarbij met genoegen op , hoe 

 hieruit blijkt, dat er te Parijs, de stad van beuzelachtigheid en schijn , 

 toch ook, als men het er maar zoekt, nog wel iets te vinden is, dat 

 ons aan de onvergankelijkheid herinnert. 



