OF ZOOGENAAMDE «KOPPENSNELLERS" VAN DIT EILAND. 69 



hij aldaar ten vorigen jare, van de tegengestelde zijde uit, vooraf had 

 opgenomen; een voornemen, hetgeen hem dan ook nagenoeg was ge- 

 lukt, toen hij één der uiterste takken van den Kapoeas bohaug, de 

 rivier Boengha (?), afreizende, op eene niet nader beschrevene, doch 

 verraderlijk genoemde wijze, ongelukkig vermoord werd! Schwaner 

 mogt gelukkiger slagen. Hij vertoefde van 1843 tot 1848 op Eorneo 

 en volbragt daar tot tweemalen, op gouvernements-last, belangrijke 

 en langdurige reizen in de binnen-landen, ter opsporing vooral der 

 destijds nog weinig bekende natuurlijke mineralogische rijkdommen 

 van het land. Zijne eerste ontdekkings-reis betrof den midden- en bo- 

 ven-Barito, waar hij de beide Doesons bezocht, tot in de streken van 

 Siang en Moerong en tot de landen der zwervende Ot danoms door- 

 drong. Langs den Kapoeas moerong (of kleine Dajak-rivier) leerde hij 

 de levenswijze der Ngadjoes kennen , een uitgebreiden stam , waarmede 

 hij veel in aanraking kwam. In het tegenwoordig eene zoo bedroe- 

 vende vermaardheid verkrijgende rijk van Bandjermasin, bereisde hy 

 een aantal kleinere rivieren, vooral de Negara met zijne spruiten, 

 alsmede Poeloe-petak, Bekompei en onze aan de bezittingen des Sultans 

 van Bandjermasin grenzende gouvernements-landen. Ofschoon ons ge- 

 zag in dezen zich, — volgens eene opmerking van helfeich : ), — 

 op ongeveer een twintigtal dag-reizen van de kust verliest, nam 

 schwaner destijds nog groot ontzag waar voor de Hollandsche 

 vlag, welke hij aan verscheidene hoofden ten geschenke achterliet. 

 Op die reis overkwam hem ook geen het minste leed van de zijde 

 der inlanders. Wel had hij eenige gevaren met andere reizigers 

 gemeen, zoo als aanvallen van moeras-koorts en bezwaren in de 

 riviervaart ; ook waren er soms groote moeijelijkheden te overwinnen in 



') Schets eener geneeskundige plaatsbeschrijving van de Zuid- en Oostkust van Bor- 

 neo , door c. helfrich , in het zoo lofwaardig Geneeskundig Tijdschr. v. Ned. Indi'é , 

 onder hoofdredactie van g. -wassdïk , Deel VII, Afl. 3, 1859. Sedert eenigen tijd 

 als officier van gezondheid bij de bezetting van Bandjermasin gedetacheerd , is schrij- 

 ver in de gelegenheid geweest , onder anderen eene rijke kennis op te doen van de 

 huisvesting, voeding, karakter, zeden en gewoonten der inboorlingen. Wat de Da- 

 jak's betreft , beschrijft hij echter meer de reeds belangrijk gewijzigde bewoners 

 van den beneden-Barito , alwaar deze dan ook in geenen deele den eenigen volks- 

 stam uitmaken , zoo als nader zal worden uiteengezet. 



