OF ZOOGENAAMDE «KOPPENSNELLERS" VAN Hit EILAND. 77 



den Mendawei, den Sampit) nog ruim 25,000 «zwervende" Bandjerezen, 

 ongeveer 1500 Chinezen en Arabieren en eindelijk ruim 85,000 Dayak- 

 kers, een totaal vormende van ruim 271,000 zielen. 



Bij de overweging der betrekkelijk sterke bevolking van Bandjer- 

 masin zelf, viel mij de buitengewoon geringe sterkte aan Europeanen 

 op dit verwijderd grondgebied scherp in het oog, althans kort vóór 

 den tegenwoordigen opstand aldaar, tijdens helfrich zijne statis- 

 tieke opgaaf schreef. Hij spreekt van niet meer dan 98 Eu- 

 ropeanen, hieronder zelfs de kleurlingen, vrouwen en kinderen 

 (een 50tal) medegerekend ! En nogtans heeft de versterkte hoofd- 

 plaats eene kazerne, die oorspronkelijk bestemd was voor 100 

 man en 3 officieren. Het blijkt niet , dat in de bezetting van het op 

 eenigen afstand gelegen fort Marabahan destyds was voorzien, evenmin 

 als in die van de onmiddelijk naby liggende schans van Thuyll. 

 Wel lees ik bij helfrich, dat zelfs de communicatie-weg tusschen de 

 hoofdplaats en deze schans » sedert de laatste jaren" niet meer begaan- 

 baar was! Geen wonder, dat de opstandelingen daar later onverhoeds 

 zijn binnen gedrongen. Wel lees ik, dat het oude Portugesche stee- 

 nen fort Tabeniou, op Tanahlaut, insgelijks sedert 1855 door de onzen 

 geheel verlaten was, zonder het zelfs te hebben geslecht! Geen 

 wonder, dat de opstandelingen zich daarin hebben genesteld , en dat 

 het sedert aan onze dappere marine groote moeite heeft gekost hen 

 daaruit te verdrijven. Kort vóór den moord der Europeanen in het 

 Ryk van Bandjermasin schijnt de noodige voorzigtigheid der onzen 

 daar op eene onbegrijpelijke wijze uit het oog te zijn verloren, te 

 meer onbegrijpelijk, wanneer men nagaat, dat ons Gouvernement op de 

 hoofdplaats daarvan eene ryke stapelplaats van steenkolen bezit en dit 

 onmisbaar product, even als de ontginning zelve, de residentie, de zen- 

 delingen, de vlag te beschermen had J ). Men kan zijne oogen naau- 



') Het blijkt alzoo voor de Bandjerezen geene roemrijke overwinning te zijn 

 geweest, een 50 a 60tal dier Europeanen, nagenoeg weerloos, te hebben ver- 

 moord. Onder dezen verneem ik , dat ook dn Officier van gezondheid diepenbroek. , 

 gedetacheerd bij de beroemde steenkolenmijn Pengaron , heeft behoord , alsmede dat 

 aan de uitmonding der Kahajan het lijk van den zendeling hoffmeister met zijne 

 vrouw is komen afdrijven , insgelijks aan die der Kapoeas moerong dat van den 

 zendeling -wiegand met vrouw en kind l 



