100 STUDIËN OVER BORNEO EN DE DAJAK's 



heid. In den regel bouwen de beneden-Dajakkers , even als de Ma- 

 leijers , hunne huizen onmiddellijk aan de rivier-oevers of zelfs midden 

 in de daaraan grenzende moerassen of overstroomde landen , op meer 

 of minder hooge palen, of wel op lange vlotten, welke laatste dit 

 voordeel opleveren, dat zij in de laag-landen de belangrijk verschil- 

 lende eb en vloed en in de boven-rivier-streken den hoogeren of la- 

 geren waterstand van zelve volgen. De verblijven der genoemde stam- 

 men in de binnenlanden zijn, b. v. in Westelijk Borneo , soms op en 

 tusschen zware takken van hooge boomen aangebragt en in het Zuid- 

 Oostelijk gebied zag scbwaner ze hier en daar verspreid, reeds van 

 uit de verte, even als zwaluw-nesten tegen de steile berg- of rots- 

 hellingen gehecht. 



Eigenaardig voor geheel Borneo zijn de buitengewoon lange gemeen- 

 schappelijke huizen , waarin vele familiën van denzelfden stam bijeen- 

 wonen onder één dak. Zoo ontmoette Mevr. pfeiffer er een van 

 minstens 200 R. voeten, schwaner een ander 360 voeten lang, en kep- 

 pel beschrijft er zelfs een van 600 voeten lengte ! Begrijpelijk worden 

 de zoodanige niet zeer ligt, dan alleen na overrompeling , verlaten , of 

 door den vijand verbrand, doch voor het overige zijn zij in hunne 

 verblijfplaatsen hoogst veranderlijk en bewegelijk. Vooral hunne drij- 

 vende woningen, maar ook hunne vaste kampongs worden dan, onder 

 veranderde namen , zelfs naar geheel andere streken overgevoerd , 

 eensdeels om aan sterkere vijanden of het innen der hoofdgelden te 

 ontgaan, anderdeels wanneer de omstreken zijn uitgeput , de rijstvelden 

 onvruchtbaar zijn geworden , of wanneer vele der hunnen op die 

 plaatsen zijn gestorven. Hoe zeer door deze menigvuldige verhuizin- 

 gen juiste volks-tellingen of topographische beschrijvingen daar te 

 lande beinoeijelijkt worden , behoeft geen nader betoog. 



Tot bouwstoffen bezigen de Dajak's, naar mate van den meerderen of 

 minderen welstand, vooral eene soort van ijzerhout (Metkrosideros vera R.), 

 het hout en de lange bladen van sommige palmen (van de » Nipa"- 

 en de » Nibon/j-palm"), bamboes (dat deels voor of tot latwerk gesple- 

 ten wordt), »rottan" (van Calamus rotang), boomschors (tot vlecht- 

 en matwerk), ndinger" (eene zeer duurzame en sterke grassoort) , rijst- 

 stroo, enz. enz. Zoo buiten- als binnen-werks zijn vele houten mate- 



