104 STUDIËN OVER BORNEO EN DE DAJAK'S 



wekt. Immers, hoezeer waarschijnlijk van overouden Chineschen 

 oorsprong, worden zij door hen beschouwd als het werk van » goede 

 Geesten", en wel gemaakt uit »de klei, welke het Hoogste Wezen 

 onder dezen had overgehouden na de schepping van zon, maan en 

 aarde." Geen wonder alzoo, dat zij door de eilanders hoogelijk wor- 

 den vereerd en als waarborgen van voorspoed voor den eigenaar 

 worden aangemerkt, zelfs in die mate , dat hun bezit meermalen tot 

 verbitterde familie-veeten aanleiding geeft. Geen wonder ook alzoo , 

 dat zij zeer op prijs gehouden en slechts bij de meer gegoeden wor- 

 den aangetroffen; ja, er komen op dit eiland vele van deze potten 

 voor, die door de overigens niet bemiddelde Borneoten met ƒ 200 

 tot ƒ 4000 het stuk worden betaald ! Eene waarde , die nog gedeel- 

 telijk behouden blijft, zelfs wanneer zij mogten gebroken zijn. Alleen 

 in de laag-landen zou , volgens helfrich , hunne denkbeeldige waarde 

 tegenwoordig beginnen af te nemen , doch in de binnenlanden houdt 

 deze zich staande in volle kracht. Een der inlandsche Hoofden (of 

 Tomongongs) , door schwaner bezocht in diens versterkten kampong 

 op eene bijna ontoegankelijke rots , had aldaar niet minder dan een 

 45-tal dezer blang's bijeenverzameld, ter gezamenlijke geldswaarde 

 van omstreeks ƒ 150,000. Gemelde Tomongong werd dan trouwens 

 (natuurlijk na de Sultans) voor de «rijkste particulier " van Borneo 

 gehouden. 



In de meer bevestigde Dajak'sche kampong's of benteng's, vooral in 

 de binnenlanden , staan de woningen insgelijks op palen , doch zijn 

 daarenboven in het rond omgeven met een meer of minder hoog, 

 enkelvoudig of dubbel, digt aaneensluitend rasterwerk, eene alge- 

 meene palissadering of het zoogenaamde storm-paalwerk vormende. Bin- 

 nenwerks daarentegen vindt men op verschillende hoogten uit latten 

 getimmerde gemeenschaps-bruggen en gaanderijen , met menigvuldige 

 ladders voorzien. Boven het paalwerk uit verheft zich een kleiner 

 of grooter wachthuisje , waarin de dienstdoende ongehuwde jongelingen 

 hun nachtverblijf houden of op den uitkijk zijn gesteld ; bij de 

 Dajak'sche zee-roovers op de Noord west-kust trof men daarin meer- 

 malen kleine kanonnen aan. Daarnevens, van afstand tot afstand, 

 wordt het oog van den reiziger op eene terugstootende wijze getroffen 



