OF ZOOGENAAMDE «KOPPENSNELLERS" VAN DIT EILAND. 131 



tig zulks waagde , zou het slagtoffer zijn geworden van de wanho- 

 pige woede der vertoornde bijen-zwermen '). 



Vischvangst, door middel van »toeba". — - Vooral de meren, 

 maar ook de vele rivieren van Borneo wemelen , inzonderheid in het 

 drooge jaargetijde, van visch 2 ), zoodat die met manden vol, zelfs met 

 de hand, in overvloed kan worden geschept. Hoezeer voornamelijk 

 in de Westelijke helft, onder den invloed van het voorbeeld der 

 Chinezen , soms met den hengel en ander vischtuig door de Dajakkers 

 wordt gevischt, en eenige reizigers zelfs in de binnenlandsche 

 meren hier en daar e ene soort van fuiken van manden-werk zagen 

 staan, is men hier, onder anderen in het Z. Oosten des eilands , uit 

 gemakzucht, en ook om voor het droogen in massa veel visch te ge- 

 lijk te verkrijgen, — waarbij gebruik moet worden gemaakt van de 

 zeldzame dagen van droog weder, — meermalen gewoon den visch 

 in het groot te vangen door bedeeling van het water met bedwelmende 

 planten-deelen. Bij de Dajakkers zou daartoe veelvuldig het » toeba-" 

 sap worden aangewend, afkomstig van eene » klimplant", die op de 

 schrale heuvel-ruggen van Z.O.Borneo in menigte groeit. Onder 

 dien naam, met toe/oeging van het bij woordje »bidjie'' } zijn de wel- 

 bekende hikkel-korrels (van Menispermum cocculus) ook elders in Oost-Indië 

 bekend. Het is mij intusschen niet zeker gebleken, — hoewel die ook tot 



') Hieruit blijkt weder, dat hel govaar aan dezen eigenaardigen honig-oogsi ver- 

 knocht soms grooter kan zijn , dan men in hel algemeen zon gelooven. Het is 

 echter bekend genoeg, dat daarbij hel gezigt kan verloren gaan door steken in liet 

 oog, dat daarbij stikking kan volgen , wanneer de bijen hunnen angel-steek in mond 

 of keel hebben toegebragt. Maar daarenboven zijn ook alloen door steken , zelfs 

 slechts van ééne vertoornde bij , in de huid (of misschien in onderhuidsche aderen) 

 reeds vorsch idene doodelijke verwondingen ontstaan. In Drenthe zou alzoo, in 

 1851 , een kind van drie jaren zijn bezweken ; in 1852 een zesjarig meisje in 

 Frankrijk. In 1856 een hoer uit de omstreken van New-York , die ter zijde van 

 den hals was getroffen. In 1857 eene boerin uil Landshut, na verwonding door 

 bijen-steek in het aangezigt. In 1858 een Hongaarsch priester, die, reeds een 

 kwartier na door eene vertoornde bij in den hals te zijn gesloken, zou overleden 

 zijn. Zie deze waarnemingen, — die gelukkig lot de hoogst zeld/ame behooren, 

 die ook alle niet even zeker zijn geconstateerd, en waarbij voorzeker bijzondere 

 neven-omslandigheden in het spel zullen zijn geweest , — in de Geneeskundige 

 Tijdschriften, door buchner, caffe, nivison en anderen nader beschreven. 



2 ) Bonieo's bekende visch-fatma telt, volgens bleeker , tegenwoordig reeds 

 over de 300 soorten; zie Natiwrk. Tijdschr. v, Ned. Indi'é , Afl. 6, 1858 — 1859. 



9* 



