134 STUDIËN OVER BORNEO EN DE DAJAK S 



bij de Dajakkers, zelfs bij de Maleijers van Borneo weinig of niet in 

 zwang, en meer uitsluitend eigen aan de Chinezen. Sirih- of betel- 

 kaauwen mag hier eene algemeene behoefte van den inlander worden 

 geheeten en niet minder het gebruik van tabak , die zoo door vrouwen 

 als mannen, het meest bij wijze van eigen gemaakte, in een droog 

 blad gerolde sigaren, veelvuldig wordt gerookt. 



Dit is nogtans niet de eenige wijze, waarop dit kruid hier wordt 

 genoten: men vindt toch bij schwaner eene «nieuwe" manier opge- 

 teekend, welligt als één der uitersten, waartoe het gebruik van eenig 

 genotmiddel in misbruik is ontaard. Bij het bekende rooken, snuiven 

 en zoogenaamde pruimen namelijk moet , althans voor één der volks- 

 stammen van Borneo, die der Ot-danoms, nog als eene vierde mij tot 

 hiertoe geheel onbekende wijze, namelijk het «tabak-likken," worden 

 gevoegd ! 



Uit hunne pijpjes van bamboe verzamelen zij zorgvuldig het aan- 

 slag of roet en kneden dit tot kleine kogeltjes. Deze worden op een 

 rietje gestoken , hetgeen zij op reis , op marsch en onder hunne 

 werkzaamheden achter het oor dragen , bij wijze van schrijfpen , of 

 ook in hunne oor-ringen, of in afzonderlijke gaatjes in den zoom van 

 het oor , alwaar ook de gewone sigaren worden geplaatst. Van tijd 

 tot tijd worden deze rietjes in de hand genomen en de tabaksroet- 

 kogeltjes tusschen de lippen gebragt en met de tong even aangeraakt 

 of beiikt! Dit vreemdsoortige tabaks-of liever nicutine-genot ') zou 

 zijn ontstaan ten deele verschuldigd zijn aan ver gedrevene zuinigheid, 

 uit hoofde van het groot bezwaar om in de binnenlanden steeds een' 

 voldoenden voorraad van tabak te kunnen verkrijgen. 



Wapenen. — Van boog-pijlen maken de Dajakkers geen gebruik , 

 daarentegen ontmoet men hier nog steeds bij de meeste stammen, en 

 zelfs meer dan op andere eilanden van den O. I. archipel , de welbekende , 



') De hierbij telkens in- of opgenomen boeveelheid daarvan zal overigens wel zeer 



gering zijn; immers hei is hekend, dat .juist dit vuil of aanslag uil pijpen, en zelfs 

 het vocht uit de waterzakken van Duitsche pijpen, duur rijk nicotine-gebalte, /eer 

 vergiftigend kan werken, gelijk uit meer dan ééne waarneming is gebleken, 

 waarbij daarvan in Europa als » volks-genecsniiddel", 7.00 uit- als inwendig , onvour- 

 zigtig gebruik werd gemaakt. 



