144 STUDIËN OVER BORNEO EN DE DAJAK'S 



door bleekgr (in zijne schoone Reisbeschrijving door de Moluksche 

 eilanden l ), voor sommigen onder dezen wordt verdedigd. 



Laatstgenoemde opmerking sluit reeds in , dat het koppensnellen 

 geenszins alleen tot Borneo is beperkt. De Alfoeren of bergbewoners 

 uit sommige nog woeste gedeelten van het groote schiereiland Hal- 

 maheira, vele Papoes-stammen op Nieuw Guinee , maar vooral die uit 

 de binnenlanden van Ceram, handhaven, volgens bleeker , de bruyn 

 kops, ida pfeiffer en anderen, de afschuwelijke gewoonte van het 

 daar zoogenaamde »moes-koppen'' als eene stalen wet en in volle 

 kracht, met uitzondering der kust-streken , waaronder den zedelijken 

 en stoffelijken invloed van het Nederlandsch gezag, — zoo als voor- 

 namelijk ook in de geheele Minahassa (N. O. gedeelte van Celebes), — 

 dit schandelijk en tot ontvolking leidende bedrijf reeds sedert jaren 

 ten eenenmale is uitgeroeid. 



Aan dit onderwerp schakelt zich eene andere vraag: staat het 

 koppensnellen ook in verband met het menschen-eteu ? Zijn de Dajakkers 

 nog anthropophagen , gelijk dit voorheen vrij algemeen van hen werd 

 beweerd? Bij scuwaner en helkrich vond ik voor de Zuid-Ooster 

 afdeeling daarover zelfs met geen enkel woord melding gemaakt , zoodat 

 ik , bij de uitvoerige beschrijving van hunne zeden en gewoonten , vooral 

 door den eerste in hun huiselijk leven bijgewoond, meen zulks 

 voor dat gedeelte van Borneo te mogen ontkennen. Voor het meer 

 noordelijk gelegen rijk van Broenei wordt het mede door bkooke en 

 keppel bepaaldelijk ontkend. Voor de Wester Afdeeling intussclieu 

 bestaat gegronde twijfel , of zij daaraan wel geheel onschuldig zijn. 

 Altbans croOCIéewit zag zelf op een inlandsen feest nabij Sintang, 

 hoe een beschonken Dajakker de half verdroogde vliesjes uit èenen 

 vroeger gesnelden kop ploos en opat, — terwijl van lynxen en groll 

 beweren, hoezeer in algemeene termen slechts, dat enkele Dajak- 

 stammen uit de omstreken van Sangouw de wangen en handpalmen der 

 verslagene vijanden eten , en dat in die gedeelten van Westelijk Borneo , 

 waar het koppensnellen nog in zwang is , vrij algemeen tevens de 



') Reis door de Minahassa en den Molukschen Archipel, gedaan in 1855 , door 

 p. bleeker, 2 Deelen. Batavia, lange en Go. 1856. 



