DE VERHOUDINGEN DER BEVOLKING VAN ITALIË. 155 



bij dezen plaats gehad hebbende Romanisering , vervolgens in zwakke 

 trekken ook die van eene gedeeltelijke germanisering eerst door de 

 Gothen en Franken , en later duurzamer door de Longobarden , dan den 

 invloed van de nabuurschap van Slaven, en eindelijk dien der Itali- 

 anisering sedert de Venetiaansche heerschappij. Die taal, verwant 

 aan de Ladinische en den Iberisch-Keltisch-Romanischen tongval , die 

 eens aan de noordkusten der Middellandsche zee gesproken werd, is 

 bijna uitsluitend beperkt tot de provincie Friaul. 



In het oostelijke gedeelte van het Venetiaansche gebied treft men, 

 nevens de Friaulers, Slovenen en Wenden aan, die, gelijk bekend is, 

 de hoofdmassa der bevolking in de distrikten van Görz, Laibach en 

 Marburg uitmaken. 



Het Duitsche taalgebied, dat in Zuid-Tirol voor het Ladinisch en 

 Italiaansch van de Italiaansche grenzen terug wijkt, nadert ten noor- 

 den van de provincie Belluno tot digt aan die grenzen , loopt dan ne- 

 vens het Italiaansche taalgebied, grenst nog meer oostelijk aan het 

 Friaulische, en komt aan het verbindingspunt der Italiaansche, Gör- 

 zische en Karinthische grenzen met het Slovenisch in aanraking. Zui- 

 delijk van deze grens van het Duitsche taalgebied bestaan echter nog 

 vier Duitsche taai-eilanden, die in vroegere eeuwen veel uitgebreider 

 waren en gedeeltelijk met het Duitsche taalgebied zelf zamenhingen. 

 Daartoe behooren 1° de sette communi of zeven gemeenten op het plateau 

 tusschen de Brentti en den Astico in de provincie Vicenza. De in- 

 woners daarvan zijn deels afstammelingen van landverhuizers uit het 

 vroegere Duitsche Val Sugana , deels overblijfselen van Duitsche volk- 

 plantingen uit de elfde tot de dertiende eeuw. Men hoort echter in 

 deze gemeenten slechts weinig Duitsche klanken; in twee er van, 

 Enego en Lusiana, sedert twee eeuwen reeds niet meer. 2° De tre- 

 clici communi of dertien gemeenten in de provincie Verona, oostelijk 

 van den Adigo , die , evenals de sette communi, verkeerdelijk voor Cim- 

 brische volksplantingen zijn gehouden, maar wier bewoners, even 

 als de vorige, een mengsel zijn van Duitsche Tirolers met andere 

 stamverwanten; slechts in Ghiazza en Campo Fontana zijn zwakke 

 overblijfsels der Duitsche taal voorhanden. 3° Sauris in Friaul, 

 bewoond door overblijfselen der oude Duitsche bevolking van Friaul. 

 4° Sappada in Belluno, welks inwoners uit Villgraten in Tirol afstammen. 



