228 ALCHEMIE. 



wezig waren, op de meerdere of mindere zuiverheid dier beide grond- 

 stoffen, en op hunne grootere of geringere fixering , d. i. op de meerdere 

 of mindere kracht, waarmede zij aan zoodanige invloeden, die hen 

 trachtten te vervlugtigen, weerstand boden. Goud bevatte volgens de 

 alchemisten veel zeer zuivere kwik en zeer weinig even zuivere 

 zwavel, beide zeer vast gefixeerd en als zoodanig zeer vast met el- 

 kander verbonden. Koper bevatte nagenoeg even groote hoeveelheden 

 kwik en zwavel, beide minder zuiver en minder goed gefixeerd. In 

 tin was veel onzuivere en slecht gefixeerde zwavel , met veel minder 

 kwik , die onzuiver en slechts gedeeltehjk gefixeerd was. — Was dit 

 nu zoo, aldus redeneerde men, bestond daarin alleen het onderscheid 

 tusschen goud en de overige metalen, — en hieraan twijfelde men 

 niet , — dan zou er ook wel een middel te vinden zijn , waardoor de 

 overtollige zwavel van het metaal afgescheiden, en de kwik daarvan 

 met de overgeblevene zwavel gezuiverd en gefixeerd kon worden ! 

 En dat was immers de verandering dier metalen in goud ! 



Het op dien grond berustende geloof aan de mogelijkheid van de 

 transmutatie der metalen vond nog een steun in de meening , dat de 

 natuur zelve aan de metalen in den schoot der aarde eene zekere 

 langzame volmaking deed ondergaan. De natuur, dus dacht men, die 

 altijd naar het volmaakte streeft, tracht ook gestadig goud voort te 

 brengen, het volmaaktste der metalen. Dit nu bragt de natuur, naai- 

 de meening der alchemisten , ten uitvoer door de metalen trapsgewijze 

 te verbeteren en te veredelen , waarbij de geheimvolle invloed der 

 sterren haar inagtigste agens was. Hiervan kwam het , dat bij som- 

 mige onedele metalen en andere delfstoffen niet zelden kleine hoe- 

 veelheden goud of zilver gemengd zijn; in loodertsen en sommige 

 koperertsen vindt men wel eens wat zilver , en sommige zilverertsen 

 en ook spiosglans bevatten dikwijls eenig goud. Hier was reeds een 

 klein deel van het metaal veredeld, volmaakt , terwijl het grootste 

 gedeelte door deze of gene belemmerende oorzaak in den onvolkome- 

 nen toestand gebleven was. En zou het nu zoo onmogelijk zyn , hierin 

 de natuur na te volgen , en datgene , wat zij in den loop van eeuwen 

 verrigt, door de krachtige middelen der kunst in korten tijd te doen 

 plaats hebben ? 



