ALCHEMIE. 241 



Europa beoefend werd en eene menigte daarover handelende geschriften 

 van die ijverige beoefening getuigenis aflegden. 



In hoe ver die beoefening al dan niet leidde tot het doel, dat zij 

 zich voorstelde , dit zal later blijken. Maar de alchemisten verkregen, 

 terwijl zij naar dat doel streefden , uitkomsten , die zy niet verwacht- 

 ten , aanwinsten, waarop zij niet rekenden, bijproducten, in hun oog 

 althans, van den arbeid, dien zij zich getroostten. Opgesloten in hunne 

 laboratoria, en met inderdaad verwonderingswaardige geestdrift en 

 volharding zich jaren en jaren lang afslovende om 't zij naar de in een 

 opzettelijk duister gehulde voorschriften van hunne voorgangers, » de 

 ouden", zoo als zij ze noemden, 't zij naar eigen inzigten het »groote 

 werk ", het magnum opus', tot stand te brengen , moesten zij by hunne 

 pogingen ter zamenstelling van den steen der wijzen uit de meest uit- 

 eenloopende stoffen vaak belangrijke ontdekkingen doen op het gebied 

 der natuur- en scheikunde. Velen waren ook wijs genoeg om deze 

 ontdekkingen op prys te stellen en , terwijl zij evenwel altijd voort- 

 gingen met hun hoofddoel in het oog te houden , die bijproducten van 

 hunnen arbeid niet te verwaarloozen. Daarvan kwam het, dat, al mogt 

 ook de beoefening der alchemie niet juist dat opleveren, wat hare 

 beoefenaars er van verwachtten , de schat der empirische scheikundige 

 kennis daardoor al meer en meer verrijkt werd. De alchemisten wa- 

 ren de eersten, die de methode van onderzoek, welke op proefnemin- 

 gen berust, in praktijk bragten , — en hoe vruchtbaar aan uitkomsten die 

 methode is, daarvan getuigt de tegenwoordige wetenschap der natuur. 

 Groot is dan ook "het aantal van voor de scheikunde belangrijke ont- 

 dekkingen, die wij aan de beoefening der alchemie verschuldigd zijn, 

 en de namen van verscheidene beroemde alchemisten staan daarom 

 nog in de geschiedenis der scheikunde opgeteekend als die van de ont- 

 dekkers van een aantal der feiten , waarop later het gebouw der schei- 

 kunde als wetenschap zou worden opgetrokken. 



Maar aan het oorspronkelijke denkbeeld der alchemie , de trans- 

 mutatie der metalen , dat op de zoo even genoemde wijze vruchtbaar 

 werd voor de wetenschap, voegden velen van lieverlede nog andere 

 denkbeelden toe, waarvan zooveel goeds niet te zeggen viel. 



Bij de Byzantynen en Arabieren der 8e eeuw vinden wy het eerst 

 1860. 16 



