ALCHEMIE. 243 



Velen , die niet zoo spoedig als zij zulks verlangden den steen der 

 wijzen vonden ( — en hoe velen waren die ! — oefenden in afwachting 

 daarvan hunne krachten aan andere bijkomende problemen der alche- 

 mie. Daartoe behoorde het vinden van eene vloeistof, die in staat 

 was alle ligchamen zonder onderscheid op te lossen, en welke men 

 het menstruum universale noemde , doch waaraan paracelsus den naam 

 van Alkahest gaf. Daartoe behoorde ook de zoogenaamde Palingenesia , 

 de kunst om uit de asch eener verbrande plant diezelfde plant met wor- 

 telen, stengels , bladen en bloemen of vruchten weder voort te brengen 

 eene zaak, waarvan het denkbeeld het eerst door quercetanus in ltiOO 

 duidelijk uitgesproken was , en waarvan de mogelijkheid tot nog in de 

 tweede helft der vorige eeuw door enkelen beweerd werd. Eindelijk 

 behoorde daartoe ook de kunst om uit zekere zelfstandigheden , onder 

 den invloed eener langdurig aangewende zachte warmte, niets meer 

 of minder dan een mensch voort te brengen, althans een menschje in 

 miniatuur, een hnmunculus, zulk een, als göthe in den Faust in wag- 

 ner's laboratorium doet ontstaan. Paracelsus beweerde de mogelijkheid 

 hiervan en gaf zelfs een voorschrift tot die bereiding, als wij het zoo 

 noemen mogen ; doch over 't algemeen vond deze dwaasheid weinig geloof. 



De Benedictijner monnik basilius valentinus, die in de tweede 

 helft der 15de eeuw te Erfurt leefde en zich beroemd gemaakt heeft 

 door een aantal ontdekkingen op het gebied der scheikunde, wordt 

 wel eens de laatste der alchemisten genoemd , in dien zin , dat hij de 

 laatste was der alchemisten van het betere gehalte, die de transmu- 

 tatie der metalen nog tot het hoofddoel van zijn streven maakte. 

 Want na hem had de scheiding plaats tusschen chemie of scheikunde 

 en alchemie of goudmakerskunst. Echter bleven ook nog later die 

 scheikundigen, die de onderzoekingen naar de scheikundige eigen- 

 schappen der ligchamen tot hunne voorname bezigheid maakten, toch 

 aan de mogelijkheid van de transmutatie der metalen gelooven en 

 hielden zich van tijd tot tijd met haar bezig. Zoo was het b. v. met 



LIBAV, VAN HELMONT, SYLVIUS , GLAUBEU , BOYLE, KUNCKEL, GLASER 



en andere in de geschiedenis der scheikunde beroemde mannen. 

 Becher, de voorganger van stahl, was de laatste beroemde schei- 

 kundige , die ook over alchemie schreef, en verdient alzoo met meer regt 



16* 



