ALCHEMIE. 245 



hielp echter weinig, daar vele vorsten zich als voorstanders der 

 alchemie deden kennen, waaronder keizer rudolf II, de Hermes der 

 Duitschers , gelijk men hem heette, wel een der voornaamsten was, 

 terwijl het geloof aan de transmutatie der metalen bovendien niet 

 zelden in de regtsgeleerden een krachtigen steun vond. Veel meer 

 deed op den duur de bestrijding der alchemie door de pen van een 

 aantal geleerden, zooals in de 16de eeuw van th. erastus, herman 



CONRUSTG, WERNER ROLFINK en ATHANASIUS KIRCHER , in de 17de 



eeuw gevolgd door een nog grooter aantal , die het geloof aan 

 de alchemie althans onder de geleerden en beschaafden zeer aan 

 het wankelen bragten, vooral, wanneer zy , gelijk met henricus cor- 

 neliüs agrippa en later met george ernst stabl het geval was , 

 vroeger ijverige aanhangers der alchemie waren geweest. 



Gedurende den grootsten bloeitijd der alchemie vond deze in Europa 

 in alle standen ijverige beoefenaars. Geestelijken, vooral ordesgeeste- 

 lijken, artsen en apothekers, groote heeren en ambachtslieden, en 

 niet weinig vorsten hielden zich met alchemie onledig. Vooral in de 

 16de en 17de eeuw vertoonde zich in Europa eene menigte reizende 

 alchemisten van professie. Sommigen daarvan waren op reis gegaan , ten 

 einde hier of daar in het bezit van het groote geheim te komen ; zoo 

 zij zich soms aan bedriegerij schuldig maakten, bestond dit vooral 

 daarin, dat zij zich als verder gevorderd voordeden dan zij inderdaad 

 waren , ten einde den een of anderen vermogenden dilettant daardoor 

 over te halen hen op zijne kosten te laten laboreren. Het grootste 

 aantal er van bestond echter uit gelukzoekers , die met de algemeene 

 ingenomenheid met alchemie hun voordeel trachtten te doen , door 

 zich voor adepten uit te geven en , onder voorwendsel van de berei- 

 ding van den steen der wijzen te zullen toonen, den ligtgeloovigen 

 aanmerkelijke geldsommen af te zetten. Van de behendige goochel- 

 kunsten, waarmede zij hun voorgeven staafden, van de verschillende 

 wijzen, waarop zij het werk, wanneer iemand dwaas genoeg was zich 

 met hen in te laten en met geld te ondersteunen, wisten te rekken 

 en inmiddels hunne slagtoffers te plunderen, tot zij eindelijk, wanneer 

 zij geen geld meer krijgen konden, of bemerkten dat zij gewantrouwd 

 werden, spoorloos verdwenen, — van dat alles zal ik niet spreken. 



