PHONO GR APHIE; 



DOOR 



W. M. LOGEMAN. 



Phonographie en niet phofographie. Ik wensch namelijk eenige blad- 

 zijden van dit Album te wijden, niet aan lichtbeelden, maar aan ge- 

 luidbeelden, niet aan de reeds vergevorderde kunst om de anders zoo 

 vlugtige indrukken van het licht op te vangen en te doen hechten 

 op de gevoelige plaat , maar aan de nog geheel in hare kindsheid 

 verkeerende kunst om ditzelfde te doen voor de niet minder vlugtige 

 toonen en klanken. De lezer verwachte hiervan echter vooral niet 

 te veel. Wat men er van weet en kent is nog zoo beperkt en ge- 

 brekkig , dat het bijna te veel is van deze kunst te zeggen, dat zij nog 

 in hare kindsheid verkeert en dat het voorzigtiger zou zijn te beweren, 

 dat zij nog moet geboren worden. De lezer zal aan het eind van dit 

 opstelletje zelf kunnen beslissen , welke van beide uitdrukkingen de 

 meest juiste is. Zijne keus zal wel voornamelijk afhangen van de 

 eischen , die hij reeds vooraf aan die kunst heeft gesteld. 



Reeds in 1787 maakte chladni zijne nog steeds in eere blijvende 

 uitvinding bekend, om de gelnidgevende trillingen van veerkrachtige 

 platen door daarop gestrooid zand zigtbaar Ie maken. Daar men nu, 

 al naar de verschillende wijzen van aanstrijken , van dezelfde plaat 

 verschillende toonen kan verkrijgen en deze alle ook verschillende 

 figuren doen ontstaan, zoo kan men zeggen, dat hierin reeds de too- 

 nen zigtbaar werden gemaakt , opgeschreven als 't ware ; maar — het 

 is van belang dit hier dadelijk op te merken — opgeschreven alleen 

 door en op het ligchaam , dat die toonen voortbrengt. 



Verder bragt het in dit opzigt naar ik meen het eerst savart, die 

 aanwees, dat men op een gespannen vlies figuren als die van chladni 

 kan voortbrengen, zonder dit regtstreeks in trilling te brengen, enkel 

 door in de nabijheid daarvan een toon te doen ontstaan. De daarbij 

 opgewekte luchttrillingen deelen zich aan het vlies mede en het op 

 dit laatste gestrooide zand schikt zich in figuren, die met de hoogte 

 des toons verschillen. Hier wordt dus een toon zigtbaar en tot op 

 zekere hoogte herkenbaar voor het oog, buiten het instrument, dat 

 dien toon voortbrengt. 



